తూర్పు-పడమర

ప్రేమ నురగల కాపూచ్చినో “తన్హాయి”

2012-01-24T09:24:00.002-06:00

నవలలు చదివి చాన్నాళ్ళయింది. అంతర్జాల ఇంద్రజాలంలో ఇరుక్కునిపోయి దశాబ్దకాలంగా పెద్దపుస్తకాలని బుక్‌షెల్ఫ్ కే పరిమితం చేసేసిన ఈ రోజుల్లో ఈ “తన్హాయి”నవల పాత అలవాటుని తిరగతోడినట్టయింది. 70, 80 దశకాల్లో ప్రముఖ(?) రచయిత్రులుండేవారు. అప్పట్లో వారి కథల్నీ, నవలల్ని చదివేవాళ్ళం ఇంక వేరే మార్గంలేక. ” మెత్తటి, నల్లటి తారు రోడ్డుమీద విమానం లాంటిపెద్ద కార్లూ, ఓ గొప్పింటి అబ్బాయి ఓ పేదింటి అమ్మాయిని ప్రేమించడం”.…కొన్ని మలుపుల తర్వాత అది పెళ్ళిగా పరిణమించడం.ఇలా సా.…..గేవి అప్పట్లో ఆ నవలలు.ఆ తర్వాత మరికొంతమంది ప్రవేశంతో తెలుగు నవలాప్రపంచంలో చాలా ఆప్షన్స్ ఉండేసరికి పాఠకుడికి ఊపిరిపీల్చుకున్నట్టయింది. కాని “తన్హాయి” కొత్త ఒరవడి.
ప్రేమ.
అత్యంత బలమైన సబ్జెక్ట్ సాహిత్యంలో ఏ ప్రక్రియలోనైనా. ఈ సబ్జెక్ట్ లేని నవలదాదాపు లేనట్టే ఏ సాహిత్యంలో నైనా. అయితే “తన్హాయి” ప్రేమకోసం మాత్రమే ప్రేమగా రాసిన నవల. ఇద్దరు ప్రేమికుల అంతరంగాన్ని ప్రేమ రంగుల్లో ఓ అపురూప బొమ్మగా పెయింట్ చేసి ఆ బొమ్మకి “తన్హాయి” అని మంచి పేరు పెట్టివదిలారు రచయిత్రి. ప్రతీ పదం, ప్రతీ భావన చదివి గుండెల్లో భద్రపర్చుకోవాల్సిన పుస్తకం. భద్రపర్చుకుంటారు కూడా!

ఏం ఉంది ఈ కాఫీలో?
కవయిత్రి నవలా రచయిత్రిగా అవతరించడంలో ఉన్న అడ్వాంటేజి తన్హాయిలొ స్పష్టంగా కన్పిస్తుంది. కల్పనగారికి ఇది మొదటి నవలే అయినా చదువుతున్నంతసేపు ఆమెకి సాహిత్యంతో ఉన్న సాన్నిహిత్యం చాలా పుటల్లో గోచరిస్తుంది. “పోటి పెట్టుకుంటే మిమ్మల్ని గెలవగలిగేంత, మిమ్మల్ని గెలుకోగలిగేంత…” అని, అదే పేజీలో “నేను ప్రేమకి ప్రేమికుణ్ణి” అని కౌశిక్ అన్డం లాంటి వాక్యాలలో రచయిత్రికి భాషపై ఉన్న మమకారం, పదాలతో ఆటాడుకోవటాం వంటివి సుస్పష్టం.ఎంతో సున్నితమైన భావాలని ఇలా చెప్పడం కవిత్వ సాన్నిధ్యంలో ఉన్నవాళ్ళ రచనల్లోనే కన్పడ్డం సహజం. పేజీ 181 లో “ఒంపులు తిరిగిన లోయమీద తన కళ్ళతో ఎవరో అందమైన కార్తీక దీపాలు వెలిగించినట్టయింది. ఆ దీపం వెలుగుకి ఆ లోయంతా జ్వలించింది” లాంటి గొప్ప భావుకత్వపు ప్రకటనలు పుస్తకాన్ని చూసినప్పుడల్లా వెంటాడుతూనే ఉంటాయి.
చాలా పేజీల్లో కన్పించే కొన్ని ఆంగ్ల ఎక్స్‌ప్రెషన్స్, అమెరికా నేపథ్యపు జీవనవిధాన చిత్రీకరణ ద్వారా ఈ నవల టార్గెట్ రీడర్స్‌ని రచయిత్రి ముందే ఫిక్స్ చేసినట్టుగా అన్పిస్తుంది.

పేజీ ఇరవై అయిదు ఈ నవలకి ప్రాణం. కల్హార కౌశిక్‌ల మధ్య ప్రేమాంకురార్పణ జరిగింది ఇక్కడే. ఈ సన్నివేశాన్ని రొమాంటిక్‌‌గా చిత్రీకరించడంలో మళ్ళి రచయిత్రికి తనకవిత్వపు నేపథ్యం పనికొచ్చిందనడంలో సందేహంలేదు. నిజానికి ఈ నవల ఓ ప్రేమ భాండాగారం. మనసు బాగులెనప్పుడు బుక్‌‌షెల్ఫ్ నుండి “తన్హాయి” ని తీసుకుని ఏ పేజీతిప్పి చూసినా కోకొల్లలుగా ప్రేమ కోట్స్ మనల్ని అలరిస్తాయి అందంగా కల్హార లా. ఏ పేజీనుంచైనా మళ్ళి మొదలుపెట్టి ప్రేమసుగంధపు పరిమళాన్ని అస్వాదించొచ్చు.
నాలుగుపాత్రల నాలుగుస్తంభాలాటలో కల్హార పాత్ర ప్రధానమైనదే అయినా ప్రతీ పాత్రకి సమానమైన ప్రాధాన్యత ఇవ్వడమైనది. నాలుగుపాత్రల్లో చైతన్య మానసికంగా బలహీనుడిలా కన్పడితే మోనికా డిఫరెంట్‌గా strong minded గా కన్పడుతుంది. నిజానికి కల్హార పాత్రకి మోనికా ఓ సౌండింగ్ బోర్డ్ గా, కల్హారని ఎలివేట్ చెయ్యటంకోసమే మోనికా క్రియేట్ కాబడిందన్నది స్పష్టం.
కౌశిక్ తన జీవితంలోకి వొచ్చేవరకూ తన తన్హాయిని గుర్తించలేకపోవటం ఒక్కసారిగా మనసు నిండా ప్రేమచేరే సరికి తను ఓ పెళ్ళయిన భారత స్త్రీనన్న విషయం కల్హార అలజడికి కారణాలు. ప్రేమ ఆరాటం, కుటుంబ బాధ్యతల ఆలోచనల మధ్య నలిగిపోతూ భారత స్త్రీ ఏ సమాజంలో ఉన్నా ఎంత విద్యాధికురాలైనా తన లిమిటేషన్స్‌ని దాటి రాలేని క్యారక్టర్ గా కల్హార పాత్ర రూపుదిద్దుకోవటం నవల ప్రధాన ఇతివృత్తం.
కౌశిక్ పాత్రతో ప్రతి పాఠకుడు ఐడెంటిఫై చేసుకునే విధంగా చాలా చతురతో మలిచారు ఆ పాత్రని. ఇక మృదుల మన ఇళ్ళలో కన్పడే తెలివిగా ఆలోచించే అమ్మాయి. ఆమె చైతన్యకి భిన్నంగా ఆలోచించడం ఈ శతాబ్దపు భారత స్త్రీ ఆలోచనా విధానానికి అద్దం…ఆమె నవల్లో తక్కువ కన్పడ్డా మనపై ఆమె ముద్రకేం తక్కువలేదు. ప్రతీ వ్యక్తికి ఈ సమాజంలో తమ చుట్టూ ఉండె చట్రాన్ని అధిగమించే అవకాశం లేదని అక్షరీకరించిన విధానం ఈ నవల చివరివరకూ చదివించేలా చేస్తుంది.…..తమ చదువు, ఉద్యోగం, జీవనవిధానం ఏ స్థాయిలో ఉన్నా సగటు భారతీయుడు ఎక్కడ ఉన్నా ఇలానే ఉండగలడు. ఉండాలి కూడా అన్న సందేశం చాలా పవర్‌‌ఫుల్ గానే అందిచడంలో రచయిత్రి విజయం సాధించినట్లె…
ప్రతీ నవల ద్వారా మనం ఏదో పొందటానికి రచయితలు మనకి ఏదో ఇచ్చే మెజీషియన్సో, ఋషులో కాదు. అయితే ఒక్క మాట. నవల పూర్తిగా చదివేశాక పుస్తకం మూసేముందు మరోసారి 114 వ పేజీలో ఉన్న చిన్న కవిత “రాత్రి రాలిపోయిన పూలకోసం” చదవండి. మీరు దేనికొసం వెతుకుతున్నారో అవన్నీ దొరుకుతాయి.
సగటు పాఠకుడు ఊహించే మలుపులేమీ లేకపోయినా ముగింపు విషయంలో పాఠకుడూహించిన ట్విస్ట్ లేకపోవడమే ఈ నవలకి పెద్ద ట్విస్ట్. ఇద్దరు పెళ్ళయిన స్త్రీ పురుషుల మధ్య ప్రెమ అంకురించినా ఇంతకంటే జరిగేదేమీ ఉండదని చెప్పడమే రచయిత్రి ఉద్దేశ్యం. అలా ఓపెన్ ఎండెడ్ ముగింపు ముచ్చటైన స్వస్తి.

ఈ స్ట్రాంగ్ కాఫీకేం తక్కువ?
ఏ రచయితా/రచయిత్రీ బాగా రాయటం, రాయకపోవటం వంటివి ఉండవు. ఓ రచనలో మనకి నచ్చినవి, నచ్చని విషయాలో మనకు నచ్చని భాషో ఉండడమే మనకి ఆ రచనపై విమర్శ చేసె అవకాశం ఉంటుందని నిర్వివాదాంశం. “తన్హాయి” లోకూడా రచయిత్రి ఫలానా చోట బాగా రాయలేదనొ నవల ఆద్యంతమూ అత్యద్భుతంగా ఉందనో చెప్పలేం కాని ఇలా కాకుండ ఉంటే రచన ఇంకా బావుండేదనే అభిప్రాయంలో చెప్పాల్సిన విషయాలు:
నవల ఓ రేడియో కథానిక లా ఏకపక్షపు నెరేషన్ లా కాకుండా రచయిత చెప్పదల్చుకున్న విషయాల్లో ఎక్కువభాగం పాత్రల సంభాషణలో చెప్పడమే పాఠకులు కోరుకునేదని నాఅభిప్రాయం. కాని “తన్హాయి”లో చాలా తరచుగా రచయిత్రి పాత్రలకి, పాఠకులకి మధ్యలోకి రావటం తనచెప్పదల్చుకున్న విషయాన్ని అదేపనిగా చెప్పడం కొంత నిరాశ కలిగించిన అంశం. పేజీ 29లో ఎక్కడా సంభాషణ కన్పడదు. అలాగే కొన్ని భాగాలు (ఉదాహరణకు ముప్పై) పూర్తిగా ఓ లెక్చర్‌‌లా అన్పిస్తాయి.నిజానికి ఆ విషయాలన్ని మరేదైనా పాత్రద్వార చెప్పించి ఉంటే.….అలాగే కొన్ని భాగాల్లో పూర్తిగా ఎక్కడ డైలాగుల్లేకూండా రచయిత్రే అంతా చెప్పెయండం, మోతాదుమించిన పాత్రల అంతరంగ విశ్లేషణ వెరసి అప్పుడప్పుడు “ఈ విషయాలన్నీ ఇంతకుముందే చెప్పారు, చదివాం కదా.……ఇంతకీ ముగింపేంటనే” పాఠకుడు ఆలోచిస్తే అందులో అతని తప్పేంలేదన్పిస్తాది.
అలాగే పాఠకుడికి రిలీఫ్ నిచ్చే హాస్యరసాన్ని పూర్తిగా విస్మరించారనే విషయం కూడా తప్పు కాదేమొ.…నవల పూర్తిగా సీరియస్ రాగంలో నడిచింది. అసలే పాఠకుడికి తెల్సిన అంశం కావటంతో ఇక నవలని నడిపించే బాధ్యతలో భాగంగా అక్కడక్కడ కొన్ని సరదా సన్నివేశాల అవసరం చాలానె ఉండింది.
కవర్ డిజైనింగ్ లో మరికొంత శ్రధ్దతీసుకోవాల్సిందేమో!

ఏమైనా, రీడింగ్ హ్యాబిట్స్ తరిగిపోతున్న ఈ రోజుల్లో “తన్హాయి” లాంటి మంచి పుస్తకం మళ్ళీ తెలుగు నవలా లోకానికి మంచి సంఖ్యలో పాఠకుల్ని తెచ్చిపెడ్తుందని నా నమ్మకం. మళ్ళీ కల్పనా రెంటాల నుండి మరో పుస్తకం కోసం ఎదురుచూసేలా “తన్హాయి” ఉందని మాత్రం ఖచ్చితంగా చెప్పగలం.

వాసుదీవ్

శ్రీనివాస వాసుదేవ్ తన బ్లాగ్ లో రాసిన సమీక్ష ఇది . బ్లాగు లింక్ ఇది .http://vinaayakaveena.blogspot.com/2012/01/blog-post.html

ఫేస్ బుక్ లో తన్హాయి గ్రూప్

2012-01-24T09:19:00.002-06:00

తన్హాయి నవల బయటకు వచ్చి దాదాపు నెలన్నర రోజులు కావస్తోంది. పాఠకుల నుంచి మంచి స్పందన వస్తోంది. పుస్తకం కోసం అభిమానం తో ఎదురుచూసిన పాఠకులకు ఈ సందర్భంగా మరో సారి కృతజ్నతలు.

ఫేస్ బుక్ లో తన్హాయి గ్రూప్

తన్హాయి పుస్తకం మీద తమ అభిప్రాయాలూ , ఆలోచనలు, అనుభూతులు పరస్పరం పంచుకునేందుకు ఫేస్ బుక్ లో ఒక ప్రత్యేక గ్రూప్ ఏర్పాటయింది. ఎంతో మంది పాఠకులు తన్హాయి మీద తమ అభిప్రాయాలను అక్కడ పంచుకుంటున్నారు. ఆసక్తి గలవారు ఆ గ్రూప్ లో చేరవచ్చుhttp://www.facebook.com/groups/285937414775795/

సమీక్షా వ్యాసాలు

. ఒక పుస్తకం మీద పత్రికల్లో రివ్యూ లు రావటం సహజం. కానీ పాఠకుల నుంచి నేరుగా తమ అభిప్రాయాలూ తెలుసుకోవటం ఒక మంచి అనుభవం. ఒకొక్కరూ ఒక్కో కోణం నుంచి నవల ను పరిశీలిస్తున్నారు. విశ్లేషిస్తున్నారు. విమర్శిస్తున్నారు. ఇది ప్రేమరాహిత్య నవల అని ఒకరంటే, ఇది ప్రేమ నురగల కాపూచీనో అని ఒకరన్నారు. ఈ తన్హాయి ఒక నవల మాత్రమే కాదు ప్రతి ఒక్కరి జీవితం అని మరొకరు....విషాద ప్రేమ కాంక్షా పూరిత కథ అని కొందరు .... ఇవి కాక వ్యక్తిగతం గా మెయిల్స్, ఫోన్ ల ద్వారా తమ అభిప్రాయాలూ తెలియచేస్తున్న పాఠకులకు మరో సారి ధన్యవాదాలు. .. ఒక మంచి పుస్తకం విడుదలయితే చదవటానికి పాఠకుlu ఇంకా మిగిలే వున్నారని మరో సారి నిరూపణ అయింది.

ప్రేమ-పెళ్ళి ..... ఒక తన్హాయి!

2011-12-14T18:10:00.004-06:00

‘ ప్రేమ ఎలా పుడుతుంది? ఎందుకు పుడుతుంది?’—కొన్ని వందలేళ్ళుగా మానవులను వేధిస్తున్న ప్రశ్నలివి. వీటికి సమాధానం తెలుసుకోవటం కోసం నిరంతర అధ్యయనాలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. పాశ్చాత్య సమాజాలలో ప్రేమ-పెళ్లి ఈ రెండింటిని కలిపి చూడరు. కానీ సంప్రదాయానికి పెద్ద పీట వేసే మన భారతీయ సమాజంలో ఈ రెండూ ఒక దానితో మరొకటి ముడిపడి ఉన్నాయి. ప్రేమ-పెళ్లి కి ముందే కలగాలా? పెళ్ళి తర్వాత ఇతరులను ప్రేమించటం తప్పా?జీవితాంతం ప్రేమ కోసం ఒక భాగస్వామి పైనే ఆధారపడి ఉండాలా? –ఇలాంటి వాటి గురించి భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. పెళ్ళి తర్వాత కలిగే ప్రేమ-దానివల్ల ఏర్పడే మానసిక సంఘర్షణల నేపథ్యంగా కల్పనా రెంటాల రాసిన వెబ్ నవల “ తన్హాయి”. ఈ నవల లోని ఆసక్తి కరమైన ఒక భాగం ....

"సారీ, నేను ఇలా మాట్లాడుతున్నందుకు. మీరిద్దరూ తరచూ కలుసుకుంటూ ఉంటారా? నాకెందుకో అతని బిహేవియర్ చూస్తే అతను నీకు బాగా క్లోజేమో అనిపించింది. మీ ఇద్దరి మధ్యా అంత క్లోజ్‌నెస్ ఉందా? నిన్న నువ్వెక్కడ ఉంటే అక్కడ నీ వెనకాలే తిరిగాడు. నువ్వు వంటింటిలో ఉన్నా కూడా నీ వెనకే వచ్చేశాడు.''

కౌశిక్ గురించి చెప్పేటప్పుడు, అడిగేటప్పుడు అతని స్వరస్థాయి పెరగటాన్ని, అందులో వినిపిస్తున్న కోపాన్ని పసిగట్టింది కల్హార. అలాగే కౌశిక్ తనకు క్లోజ్ అని చెప్పినా మళ్లీ మీ మధ్య ఉన్నది ఎలాంటి దగ్గరతనం అని ఆ ప్రశ్నను తిప్పి అడగటాన్ని కల్హార గమనించింది, అర్థం చేసుకుంది.

"క్లోజ్‌నెస్ అని నువ్వు ఏ అర్థంతో అడుగుతున్నావో కానీ, ఆ క్లోజ్‌నెస్‌కి ఒకే అర్థం ఉండదు చైతూ. కొందరి దృష్టిలో క్లోజ్‌నెస్ అంటే శరీరానికి దగ్గరగా రావడం. కొందరు మనసుకి దగ్గరగా వస్తారు. అతను నా మనసుకి దగ్గరగా వచ్చాడు. కానీ అది మన జీవితాన్ని, మనిద్దరి మధ్య రిలేషన్‌ని దెబ్బతీస్తుందని నేననుకోను. ఇక అతని ప్రవర్తన అంటావా? అందరూ ఒకేలా బిహేవ్ చేయరు. మృదులలా నేను బిహేవ్ చేస్తానా? నాలాగా మృదుల బిహేవ్ చేస్తుందా? ఇదీ అంతే. అతను కొంచెం ఫ్రీగా మూవ్ అవుతాడు. నువ్వు పెద్దగా వంటింటిలోకి రాకపోవచ్చు. అతనికి కొంచెం చొరవ ఎక్కువ కావచ్చు. అది అతని వ్యక్తిత్వంగానే చూడాలి కానీ...తప్పుగా ఎందుకు అనుకోవడం? ఒక్కసారి చూస్తేనే మనుష్యులు పూర్తిగా అర్థం కారు. అయినా...మనమధ్య ఇక వాళ్ల చర్చ అనవసరం కూడా'' స్పష్టంగా చెప్పింది కల్హార.

నీ స్నేహాన్ని కట్ చేసేసుకో'' తన నిర్ణయాన్ని చెపుతూ ఆమె మొహం వంక చూశాడు చైతన్య.

"అయినా నువ్వు ఇలాంటి కొత్త కొత్త స్నేహాల్లోకి వెళితే నాకెందుకో భయంగా ఉంటుంది కల్హారా.ఈ కొత్త పరిచయాల పట్ల నువ్వు నాకు దూరమైపోతున్నావేమో అనిపిస్తుంది. ఎవరు ఎలాంటి వారో తెలియకుండా ఈ కొత్త పరిచయాలు, స్నేహాలు ఏర్పరచుకోవడం మనకిప్పుడు అవసరమా?'' తన అభిప్రాయాన్ని నెమ్మదిగా చెపుతూ 'నన్ను వదిలి వెళ్లొద్దు, నాకు దూరం కావద్దు'అన్నట్లు కల్హారకి దగ్గరగా జరిగి ఆమె ఒళ్లో తల పెట్టుకున్నాడు. ఆమె చేతుల్ని తన చేతుల్లోకి తీసుకొని ఆ చేతివేళ్లను, ఆమె చేతిలోని రేఖల్ని చూస్తూ ఆమె ఏం చెప్తుందా అని ఆమె వంక చూస్తూ ఉన్నాడు చైతన్య.

"ఓకే. అలాగేలే. వాళ్లు ఎలాగూ వెళ్లిపోతున్నారు. ఇంక కలిసేది, మాట్లాడేది ఉండదు... నువ్వు ఏవేవో ఊహించుకుంటూ ఆలోచించి బాధపడకు''

ఏం కాలేదు, అంతా బాగానే ఉంది, బాగానే ఉంటుంది అన్నట్లు కల్హార మాట్లాడటంతో చైతన్యకి ఒక విధమైన, భద్రమైన ఫీలింగ్ అనిపించింది. అదే సమయంలో అతనితో నేను ఇక మాట్లాడను, అతనితో స్నేహం మానుకుంటాను అని మాత్రం కల్హార చెప్పలేదన్న విషయాన్ని కూడా అతను గమనించాడు.

ఒక్క క్షణం అంతా మామూలు పరిస్థితికి వచ్చేసినట్లు అనిపించినా కౌశిక్ ఆమె మనసుకి దగ్గరగా వచ్చి ఉంటాడన్న ఊహే అతని హృదయంలో మళ్లీ మళ్లీ శూలంలా గుచ్చుకొని బాధపెడుతోంది. మరో పురుషుడు ఆమె మనసులో ఉన్నాడన్న విషయం అర్థమయ్యేసరికి అతనిలో ఒక ఆవేశం, కోపం, కల్హార నమ్మకద్రోహం చేసిందన్న బాధ, ఇంకా అనేక భావాలు ఒకేసారి కలిగాయి. తానింక అసలేం జరగనట్లు, తనకేం తెలియనట్లు, సౌమ్యంగా, మృదువుగా మాట్లాడాల్సిన పని లేదనిపించింది చైతన్యకి. వద్దులే వదిలేద్దాంలే అని అనిపిస్తోంది కానీ లోపలి బాధని, కోపాన్ని ఎలాగోలా కల్హార ముందు వ్యక్తం చేయాలని, ఆమె నుంచి ఇంకా ఏమేం జరిగిందో తెలుసుకోవాలని అనిపించింది చైతన్యకి.

ఆమె ఒళ్లో నుంచి లేచి కూర్చొని సూటిగా ఆమె మొహంలోకి చూస్తూ తన మనసుని మెలిపెట్టి బాధపెడుతున్న ఆ విషయాన్ని మళ్లీ మరోరకంగా అడిగాడు. ఆమె నుంచి ఇంకేదైనా, ఇంకో రకమైన సమాధానం వస్తుందేమో అని మళ్లీ మళ్లీ ఆమె వద్దన్నా అతను గుచ్చి గుచ్చి అదే ప్రశ్నను తిప్పి తిప్పి అడగటం మొదలుపెట్టాడు.

"అతను దగ్గరగా వచ్చినది కేవలం నీ మనసు వరకేనా? లేక నీ శరీరానికి కూడా దగ్గరయ్యాడా?'' అప్పటివరకూ అతన్ని బాధించి, అతని మనసుని పీల్చి పిప్పిచేసిన ఆ అనుమానాన్ని అతను బయటపడి అడిగేశాడు. "నేనేం చెప్తున్నానో అర్థం చేసుకోకుండా, పట్టించుకోకుండా నేనేం చెప్పలేదో అది మాత్రమే నువ్వు తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నావు. నేను ముఖ్యం అనుకున్న విషయాన్ని చెప్పాను నీకు. అతను నా మనసుకి దగ్గరగా వచ్చాడని. కానీ నువ్వు అతను నా శరీరానికి ఎంత దగ్గరగా వచ్చాడో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నావు. శరీరాలు దగ్గరయ్యాయా లేదా అన్నది నా దృష్టిలో పెద్ద విషయం కాదు. అయినా అతను నా మనసుకి దగ్గరగా వచ్చాడు అంటే అర్థం నువ్వు నా నుంచి దూరమైపోయావని కాదు చైతూ! దయచేసి అర్థం చేసుకో''

కల్హార వీలైనంత మృదువుగా అతనికి ఉన్న పరిస్థితిని చెప్పాలని ప్రయత్నించింది.

"నాకు సూటిగా సమాధానం చెప్పు కల్హార. " ""Did you sleep with him or not.'' "No, I did not, is that clear?''

అతను పదే పదే అదే ప్రశ్న వేస్తుంటే కల్హారకి వినటానికి, మాట్లాడటానికి కూడా చికాకుగా అనిపించింది.

ఆమె లేదు అని చెప్పగానే చైతన్యకి ఇదీ అని చెప్పలేని రిలీఫ్. ఆమె ఆ సమాధానం చెప్తున్నప్పుడు అతను ఆమె మొహం వంక చూశాడు. ఆమె నిజమే చెప్తున్నది అనిపించింది అతనికి.

శరీరాలు కలవటం కంటే కూడా మనసులు కలవటం మరింత ముఖ్యమైనదని చైతన్యకి ఎందుకు అర్థం కావటం లేదో తెలియక చైతన్య మొహంలో మారే భావాల వంక చూస్తూ ఉండిపోయింది కల్హార.

"నువ్వు నా దగ్గర సంతోషంగా లేవా? నేనంటే నీకు ప్రేమ లేదా? కేవలం పెళ్లి చేసుకున్నావు కాబట్టి నాతో కలిసి ఉండాలను కుంటున్నావా?'' చైతన్య అడుగుతున్న ప్రశ్నల బట్టే అతని మనఃస్థితి కల్హారకి అర్థమయింది.

" అలా ఎందుకనుకుంటున్నావు? నేనిక్కడ నా ఇష్టపూర్వకంగానే ఉన్నాను. నా జీవితంలోకి ఇంకొక పురుషుడో, నీ జీవితంలోకి మరో స్త్రీనో ప్రవేశిస్తే అది నాలోనో, నీలోనో ఒక లోపం వల్ల అసంతృప్తి వల్ల కానే కాదు. ఇందులో ఒకరు ఎక్కువ, ఒకరు తక్కువ అనే వాదన లేనే లేదు.

మనం పెళ్లి చేసుకున్నాం కాబట్టి మూడో వ్యక్తి మీద ఒక ఆకర్షణో, లేదా ఇంకేవో మానసిక, భౌతిక ఉద్వేగాలు, అనుభూతులు కలగకుండా ఏదో రెడ్‌లైట్ పడ్డట్లు ఆగిపోవు. అయితే అందరూ ఆ ఫీలింగ్స్‌ని ఆధారంగా చేసుకొని వాటికి అనుగుణంగా ప్రవర్తిస్తారా? లేదా? అనేది ఒక్కో వ్యక్తిని బట్టి మారవచ్చు. కొంతమంది తమ ఫీలింగ్స్‌ని తెలుసుకొని కంట్రోల్ చేసుకోవచ్చు. కొందరు ఆ ఫీలింగ్స్ ఉప్పెనలో వెల్లువలా కొట్టుకుపోయి వాటికనుగుణంగా ప్రవర్తించవచ్చు. అది ఒక్కటే తేడా. అంతేకానీ అసలు ఆ ఫీలింగ్సే కలగవు, కలగబోవు అని చెప్పటం ఎవరిని వారిని, ఎదుటివారిని కూడా మోసం చేయటమే అవుతుంది. అలాంటి ఫీలింగ్స్ ఇవాళ నాకు కలగవచ్చు. లేదా రేపు నీకు కలగవచ్చు. అది అర్థం చేసుకొని కలిసి నడవటమే మనం ఎంచుకున్న ఈ పెళ్లి అనే మార్గంలో చేయవలసింది.

ఆ అనుభూతుల నుండి, ఆ ఆకర్షణల నుంచి దూరంగా జరగాలనుకున్నప్పుడు చాలామంది తమ జీవన సహచరులతో దాని గురించి చర్చించలేకపోవచ్చు. ఎదుటి వ్యక్తి దాన్ని ఎలా తీసుకుంటారో అన్న భయం, అపార్థం చేసుకుంటే వచ్చే పరిణామాలు, ఎదుటి వ్యక్తి మనసు గాయపడుతుందన్న సానుభూతి ఇన్నీ ఉంటాయి ఆ దాచుకోవడం వెనక. అలాంటి ఫీలింగ్స్‌ని, ఆకర్షణల్ని కూడా ఒకరికొకరు షేర్ చేసుకొని మాట్లాడుకోవాలని ఈ తరం జంటలు అనుకుంటూ ఉండొచ్చు. అయితే ఆ విషయాల గురించి మాట్లాడుకోవడం అంటే pandora boxని ఓపెన్ చేయటమే అని ఇప్పటికీ ఎక్కువ శాతం జంటలు భయపడుతూ ఉండొచ్చు చైతూ!

నేను నీతో కలిసి ఉండాలనుకుంటోంది కేవలం నిన్ను పెళ్లి చేసుకున్నందుకే కాదు. నీతో కలిసి బతకటం మొదలుపెట్టాక ఒక సహచరుడిగా నీ మీద నాకు ప్రేమ ఉంది. ఆ ప్రేమ ఈ క్షణంలో ఉన్నట్లు అనిపించకపోవచ్చు. కానీ అది రేపు కూడా ఉంటుందని అనుకుంటున్నాను.

నా మీద ప్రేమ వుందన్నావు. కానీ ఆ ప్రేమ ఉన్నప్పుడు మరోవ్యక్తి మనసుకి దగ్గరగా ఎలా వస్తాడు? ఎలా రాగలుగుతాడు? ప్రేమ ఒకరి మీదనే ఉంటుందికానీ...ఎంతమంది కనిపిస్తే అంతమందిని ఏకకాలంలో ప్రేమించటం సాధ్యమవుతుందా? ఏకకాలంలో ఎవరు ఎంతమందిని ప్రేమించగలరు అన్నది వాళ్ల వాళ్ల దృష్టిలో ప్రేమ అనే దాని మీద ఉన్న అవగాహనను బట్టి ఉంటుందేమో! ప్రేమ అనేది ఎప్పుడూ ఒక స్థిరమైన పదార్థమో, భావమో కాదు. ప్రేమ కేవలం ఒక వ్యక్తి మీదనే పుట్టి అక్కడే మిగిలిపోదు. ప్రేమ ఈ కారణాల వల్లనే పుడుతుంది అని కూడా ఎవరూ చెప్పలేరు. ప్రేమ రకరకాలుగా, రకరకాల స్థాయిల్లో భిన్న భావాలుగా వుంటుంది.

మనకు మన జీవితానికి కావాల్సిన ప్రేమ ఒక్కసారి, ఒకేసారి, ఒకే వ్యక్తి దగ్గర దొరుకుతుందని నేననుకోను. ఒక్కనేను, ఒక్క నువ్వు అంటూ ఉండము. ఒక్క నేనులో అనేక నేనులు కలిసి ఉంటాము. నీతో నేను, మేఘనతో నేను, నా స్నేహితులతో నేను... ఇవన్నీ కలిపి ఒక సంపూర్ణ నేను. నువ్వు నాకు , నేను నీకు పూర్తిగా, సంపూర్తిగా, సంపూర్ణంగా కావాలని ఆశపడటం, కోరుకోవటం కేవలం ఒక భావన. అది సాధ్యపడుతుందా, అలాంటిది అసలు ఒకటి ఉంటుందా? అనేది నాకైతే అనుమానమే! ఆగింది కల్హార.

నువ్వు చెప్పేది వింటూ ఉంటే అసలు ఇన్నాళ్లు మనం ప్రేమగా ఉన్నామా? లేక అలా ఉన్నామని భ్రమపడ్డామా? మన పెళ్లి చుట్టూ ఉన్నది కేవలం ఒక బాధ్యతో, ఒక సామాజిక అంగీకారమో మాత్రమేనా? అది తప్ప... మన మధ్య ఇంకేమీ లేదా? నువ్వు ఇన్ని చెప్పాక నాకు మన రిలేషన్‌షిప్ మీదనే సందోహం వస్తోంది.'' అతని మొహంలో విసుగు, చిరాకు, కోపం, ఏవో తెలుసుకోకూడనివి తెలుసుకున్న ఫీలింగ్... అసలు ఇవేమీ తెలియకపోతే బావుండేదన్న ఒక భావం.

"నువ్వు కూడా నిజం చెప్పు చైతూ, మనం పెళ్లి చేసుకునేటప్పుడు ఇవన్నీ ఆలోచించామా? మన మధ్య ప్రేమ వుందో, లేదో చెక్ చేసుకున్నామా? మన ముందు తరం వాళ్లు కూడా ప్రేమ లేనప్పుడు పెళ్లి అర్థరహితం అనుకున్నా, మనం మాత్రం ప్రేమ ఉందో లేదో తెలియకుండానే పెళ్లి చేసుకున్నాం. పెళ్లికి ముందు అసలు ఈ పెళ్లి నుంచి మనం ఏం కోరుకుంటున్నాం?.ఏం పొందుతున్నాం? మన దాంపత్యం ఇలా ఉండాలి, ఇలా ఉండకూడదు... ఇవన్నీ మనం మాట్లాడుకున్నామా? ఆలోచించామా?లేదు... పెళ్లి చేసుకునే వయసు వచ్చింది, పెద్దవాళ్లు అన్నీ చూసి ఈ సంబంధం బావుంటుంది అన్నారు, చేసేసుకున్నాం. నా దగ్గర నువ్వు , నీ దగ్గర నేను చూసింది ఏమిటి? చదువు, అందం, కులం, గోత్రం, హోదా, జాతకాలు...ఇవే కదా.

పెళ్లికి ఇన్ని చూసుకుంటాం కానీ అసలు మన మనసులు, మన అభిప్రాయాలు, జీవితం పట్ల మన దృక్పథాలు ఇవి మాట్లాడుకున్నామా? లేదు... పెళ్లి అయ్యాక పిల్లలు పుట్టాక కలిసి బతకటం మొదలయ్యాకే...ఎన్నో సందర్భాలు... సన్నివేశాలు... సంఘర్షణలు వచ్చాకే...మనం ఒకరికొకరం తెలుస్తాం. అర్థం చేసుకోవడం మొదలు పెడతాం. ఇప్పుడు మనం ఆ సందర్భంలో వున్నాం. ఆ దారిలో ఉన్నాం.''

" అంటే ఇప్పటి వరకు మన మధ్య ప్రేమ లేకుండానే ఇంత దూరం వచ్చామా?'' అడిగాడు చైతన్య కొంచెం అనుమానంగా.

"ఒకరి మీద ఒకరికి నమ్మకం, ఇష్టం, అభిమానంతోనే ఈ జీవన ప్రయాణం మనం మొదలుపెట్టి ఉండొచ్చు. పెళ్లి జరిగిపోయాక...ఇక ప్రేమ అనేదాని గురించి మనం అసలు పట్టించుకోకపోయి ఉండొచ్చు. కాలం గడిచేకొద్దీ అనేకానేక కారణాల వల్ల మన మధ్య ఉన్న ఆ ప్రేమ మరుగున పడిపోయి ఉండొచ్చు లేదా మన మధ్య అలాంటిది ఒకటుండేదిఅన్న విషయాన్ని కూడా పట్టించుకోకుండా, ఆ ప్రేమను ఒకరికొకరు వ్యక్తం చేసుకోకుండా ఒక రొటీన్ జీవితం గడిపేస్తూ ఉండొచ్చు. బాధ్యతల ఒత్తిడిలో లేదా, ఒకరిపట్ల ఒకరికి ఆసక్తి తగ్గిపోవడం వల్లనో, అనేక కారణాల వల్ల అది జరిగి ఉండొచ్చు. అదే జరిగి ఉంటే అందుకు ఇద్దరమూ బాధ్యులమే.

ఒక కమిటెడ్ రిలేషన్‌షిప్‌లో ఉన్న తర్వాత కూడా ఒక కొత్త వ్యక్తి పరిచయమైనప్పుడు, ఆ స్నేహం నుంచి, వాళ్ల పట్ల మన ఫీలింగ్స్‌ని బట్టి మనకు మనమేమిటో అర్థం కావచ్చు. అది తప్పో, నేరమో కాదు. అదొక అనివార్యత. అది మనలో ఇంకా ప్రేమించే గుణం ఇంకిపోకుండా సజీవ జలధారగా మనకే తెలియకుండా మిగిలి ఉన్నదనటానికి ఒక నిదర్శనం మాత్రమే అనుకుంటాను నేను.

ఈ జీవితాన్ని, ఈ బంధాన్ని, ఈ సహజీవనాన్ని ఎప్పటికప్పుడు ప్రేమతో రీఛార్జ్ చేసుకోవాలన్న స్పృహ కూడా లేకుండా మనం ఒక హడావిడి జీవితం గడిపేస్తున్నామేమో!

కొన్ని కొత్త స్నేహాలు, కొత్త పరిచయాలు, కొన్ని చిన్న చిన్న ఆకర్షణలు మన జీవితంలో ప్రేమని రీఛార్జ్ చేసి వెళ్తాయి. అలాగని వాటి కాలపరిమితి తాత్కాలికం అనుకోనక్కర్లేదు. కానీ అవి ఎందువల్ల మన జీవితంలోకి ప్రవేశించాయో ఆ పని పూర్తి చేసి వెళ్లిపోతాయి.''

'వెళ్లిపోతాయి' అన్న వాస్తవాన్ని గుర్తించి చైతన్యకి చెప్తున్నప్పుడు ఆమె కంఠం వణికింది. ఆమె కళ్లల్లో సన్నగా నీళ్లు తిరిగాయి. అది గమనించిన చైతన్యకి కల్హార మనసులో ఇప్పటివరకూ ఏం జరిగి ఉంటుందో అర్థమయినట్లు అనిపించింది. అది అతన్ని బాధ పెట్టింది. అతని మనసుని గాయపరిచింది. కానీ అదే సమయంలో అతనికి తన కల్హార తన కోసం... కేవలం తన కోసమే...తనతోనే ఉండిపోయిందన్న విషయం అర్థంకాగానే ఆమె మీద మరింత ప్రేమగా అనిపించింది. ఆమెను దగ్గరకు తీసుకొని ఒక విధమైన కాంక్షతో, తమకంతో ముద్దు పెట్టుకున్నాడు. తన మనసులోని బాధను, సంఘర్షణను ఎంతో కొంత చైతన్యకి చెప్పగలిగానన్న సంతృప్తితో ఆమె కూడా అతన్ని తిరిగి ముద్దాడింది.

ఆ దగ్గరితనంతో ఇద్దరికీ తమ మనసుల్లో నుంచి ఏదో పెద్ద భారం తీరినట్లు అయింది. తమకు సంబంధించినదేదో తమకే మిగిలి ఉందన్న ఒక తృప్తి.

కానీ కల్హార మనస్సు లోతుల్లో... ఒక చిన్న అణుపరిమాణంలో ఇదీ అని చెప్పలేని ఒక సన్నని బాధ. చైతన్యతో మాట్లాడుతున్నంతసేపూ ఆమెకు అంతర్లీనంగా కౌశిక్ గుర్తొస్తూనే ఉన్నాడు.

తాను వదిలి వచ్చాక, తనను వదిలి వెళ్లాక కౌశిక్‌కి ఏం జరిగిందో, కొద్ది మైళ్ల దూరంలో కౌశిక్ అచేతనంగా , తన గురించే ఆలోచిస్తూ, తన ఊహతో జీవిస్తూ ఏ స్థితిలోకి వెళ్లిపోయాడో... అప్పుడు ఆ క్షణంలో ఆమెకు తెలియదు

ప్రవాసాంధ్రుల కోసం అమెజాన్ లో తన్హాయి, యమకూపం

2011-12-13T21:41:00.002-06:00

సారంగ పబ్లికేషన్స్ప తాజా ప్రచురణలు ” తన్హాయి’, ’ యమకూపం’ పుస్తకాలు అమెజాన్ లో దొరుకుతున్నాయి. ఇండియా వెలుపల నివసించే వారు అమెజాన్ ద్వారా ఈ రెండు పుస్తకాలను ఆర్డర్ చేసి తెప్పించుకోవచ్చు. ఒక్కో పుస్తకం ధర $9.95 . అమెజాన్ లో తన్హాయి, యమకూపం పుస్తకాల లింక్ లు ఇవి.

http://www.amazon.com/Tanhayhttp://www.blogger.com/img/blank.gifihttp://www.blogger.com/img/blank.gif-Telugu-Kalpana-Rentala/dp/0984576215/ref=sr_1_4?s=books&ie=UTF8&qid=1323821110&sr=1-4

http://www.amazon.com/Yamakoopam-Telugu-Aleksandr-Kuprin/dp/0984576223/ref=sr_1_5?s=books&ie=UTF8&qid=1323821110&sr=1-5

అరూప ప్రేమ కథ తన్హాయి

2011-12-12T08:23:00.006-06:00

( తన్హాయి పుస్తకం కోసం వంశీకృష్ణ రాసిన వ్యాసం ఇది. వార్త ఆదివారం అనుబంధం లో డిసెంబర్ 10 వ తేదీ ప్రచురితమయింది)

వ్యవస్థ వికృత రూపాన్ని బట్ట బయలు చేసిన క్లాసిక్ రష్యన్ నవల “ యమకూపం”

2011-12-06T12:03:00.001-06:00

వందేళ్ల నాటి జెన్నీ...నేటి నళిని....

“ నళినీ జమీలా అనే ఓ సెక్స్ వర్కర్ ఇటీవల తన ఆత్మకథ రాశారు. ఆ పుస్తకాన్ని ఇంగ్లీష్ నుండి అనువదిస్తున్న రోజుల్లో, కొన్ని వాక్యాల దగ్గర హఠాత్తుగా ఆగిపోతుండేదాన్ని. నళిని చెప్పిన అవే అనుభవాలు, అవే పరిశీలనలు గతంలో ఎక్కడో చదివానని అనిపించేది. కుప్రిన్ 'యమా ద పిట్'కు రెంటాల గోపాలకృష్ణ అనువాదం 'యమకూపం' చాలా కాలం తర్వాత ఇప్పుడు మళ్లీ చదువుతుంటే, ఆ పోలికలు ఎక్కడివో స్పష్టపడింది. నళిని జీవితంలోని ప్రతి అనుభవానికీ ప్రతీక లనదగిన ఎందరో స్త్రీలు ఈ నవలలో ఎదురవుతారు. వందేళ్ల క్రితమే వాళ్లు పలికిన మాటలన్నీ నళిని గొంతులో ప్రతిధ్వనించాయి. మరీ ముఖ్యంగా, కుప్రిన్ సృష్టించిన జెన్నీ మరీ మరీ గుర్తొస్తుంది నళినిని చదువుతుంటే!”

కొందరి స్త్రీల జీవితాల్లో ఎలాంటి మార్పులు రాకుండా...
వందేళ్ళ నాటి ప్రశ్నలు ఇప్పటికీ సజీవంగా నిలిచి ఉన్నాయి ఎలాంటి సమాధానాలు లేకుండా...
యమకూపం పుస్తకం కోసం సమకాలీన సందర్భాన్ని వివరిస్తూ కాత్యాయని రాసిన ముందు మాట ని ఇక్కడ చదవండి.

అలెక్జాందర్ కుప్రిన్ రాసిన రష్యన్ క్లాసిక్ నవల “ యమా ది పిట్” కి తెలుగు అనువాదం “ యమకూపం” ను సారంగ బుక్స్ వారు ఆన్ కోర్ సిరీస్ లో తొలి పుస్తకంగా నూతన సంవత్సర కానుకగా సాహితీ ప్రియులకు అందిస్తున్నారు. ప్రముఖ పుస్తకాల షాపులన్నింటి లో ఈ పుస్తకం దొరుకుతుంది. ఈ పుస్తకానికి మధురాంతకం నరేంద్ర, కాత్యాయని రాసిన ముందుమాటలు విశ్వ సాహిత్యం లో ఈ పుస్తకానికి వున్న విలువైన స్థానాన్ని, సమకాలీన సందర్భాన్ని కూడా తెలియచేస్తాయి. అర్థ శతాబ్దం గా ఈ పుస్తకం తెలుగు సాహిత్యం లో తనదైన విశిష్ట స్థానాన్ని నిలుపుకుంది. ఈ తాజా ముద్రణ ను కూడా సారంగ ఇతర ప్రచురణల్లాగా ఆదరిస్తారని ఆశిస్తున్నాము.

పుస్తక రూపంగా “ తన్హాయి”

2011-12-06T11:46:00.006-06:00

ప్రేమ ఎప్పుడూ ఓ కొత్త పదం, ఓ కొత్త భావన.కానీ ఆమె—అతను ఎప్పుడూ ఓ కొత్త సంఘర్షణ. ఈ కాలం లో అది ఇంకో సంఘర్షణ, ఇంకో భావన. మారుతున్న కాలపు కథ, మారుతున్న సంఘర్షణ కు అక్షర రూపం “ తన్హాయి”.

దాదాపుగా ఏడాది క్రితం ఈ బ్లాగు లో మీ అందరి ఆదరాభిమానాల మధ్య పూర్తయిన సీరియల్ “ తన్హా యి “ ఇప్పుడు పుస్తక రూపం లో మార్కెట్ లో విడుదలయింది. హైదరాబాద్, విజయవాడ, వైజాగ్ ల్లోని ప్రముఖ బుక్ స్టాల్స్ అన్నింటి లో కూడా తన్హాయి లభ్యమవుతోంది.
బ్లాగు లో వచ్చిన సీరియల్ కి అదనంగా రెండు, మూడు భాగాలు , ప్రముఖ రచయితలు పి.సత్యవతి, వంశీ కృష్ణ ల వెనుక మాటలు ( ఆఫ్టర్ వర్డ్స్ ) ఇంకా కొద్ది మంది బ్లాగర్ ల కామెంట్లతో ఆకర్షణీయమైన ముఖ చిత్రం తో తన్హాయి మీ ముందుకు వచ్చింది.సీరియల్ గా ఈ బ్లాగు లో వచ్చినప్పుడు ఆదరించినట్లే పుస్తకాన్ని కొని చదివి మీ అభిప్రాయాలను తెలియచేస్తారని ఆశిస్తున్నాను.
ప్రస్తుతం జరుగుతున్న వైజాగ్ బుక్ ఫెస్టివల్ లోనూ, డిసెంబర్ 15 నుంచి జరగనున్న హైదారాబాద్ బుక్ ఫెస్టివల్ లోనూ, జనవరి 1 నుంచి జరగనున్న విజయవాడ బుక్ ఫెస్టివల్ లో కూడా పాలపిట్ట , అలకనంద ( అశోక్ బుక్ సెంటర్), నవోదయ, విశాలాంధ్ర బుక్ స్టాల్స్ లో తన్హాయి దొరుకుతుంది. విదేశాల్లోని వారు నేరుగా సారంగ బుక్స్ నుంచి కానీ (info@saarangabooks.com ) అమెజాన్, ఏవికెఎఫ్ ల నుంచి కానీ కొనుక్కోవచ్చు.

'నండూరి' సంస్మరణ లో !

2011-09-03T10:25:00.011-05:00

సుప్రసిద్ద పత్రికా సంపాదకుడు , రచయిత, కవి, అనువాదకుడు నండూరి రామ్మోహనరావు గారు రెండు వారాలుగా తీవ్ర అస్వస్థత తో వున్నారన్న వార్తలు వింటూనే వున్నా, ఆయన మరణం తో నిన్నటి రోజంతా ఆయన జ్నాపకాల తలపోత తో గడిచిపోయింది.
నా జర్నలిజం కెరియర్ లో తొలుత నేను పని ప్రారంభించినది నలుగురు అగ్ర శ్రేణి పత్రికా సంపాదకుల దగ్గర కావటం నా అదృష్టం. ఆంధ్ర జ్యోతి వార పత్రిక సంపాదకుడు పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ, ఆంధ్ర జ్యోతి దినపత్రిక సంపాదకుడు నండూరి రామ్మోహన రావు, స్వాతి సపరివార పత్రికాధినేత వేమూరి బలరాం, ఆంధ్రభూమి సంపాదకుడు ఏ.బి.కె. ప్రసాద్ ల దగ్గర నా జర్నలిజం వృత్తి మొదలయింది. ఫ్రీలాన్సు జర్నలిస్టు గా కెరియర్ ప్రారంభించటం తో మొదటి ముగ్గురి దగ్గర ఏక కాలం లో పని చేశాను. అది 1985-86 మధ్య కాలం. అప్పట్లో ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రిక, వారపత్రిక రెండూకూడా లీడింగ్ లో వుండేవి. నేను జర్నలిజం రంగం లోకి రావటానికి కారకులు పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ గారు. ఒకమీటింగ్ కి నేను వ్యాఖ్యాత గా వ్యవహరించినప్పుడు ఎంతో ప్రేమగా వచ్చి పలకరించి, రేపు ఆఫీస్ కి వచ్చి కనిపించుఅన్నారు.సరే అని వెళ్ళి కనిపిస్తే ' మాకు కాలమ్ రాస్తావా?' అని అడిగారు. అలా జర్నలిజం లో నా రంగప్రవేశంనేరుగా ఒక ప్రసిద్ధ వార పత్రిక లో ' టీవీ సమీక్ష ' కాలమ్ తో మొదలయింది. అది చూసి నండూరి వారు తన ఆఫీస్ కిపిలిపించారు. విజయవాడ లో జరిగే అనేక సాహిత్య, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల్లో భాగంగా నండూరి వారిని అనేక సార్లు అంతకు ముందు చూసినప్పటికీ ఆయన దగ్గర పని చేయటానికి గాను మొదటి సారి వెళ్ళి ఆయనను కలుసుకోవటం మాత్రం మర్చిపోలేని సంఘటన. ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రిక లో నా కాలమ్ చూసి, బాగా రాస్తున్నావని మెచ్చుకొని మాకు కల్చరల్ రిపోర్టింగ్ చేస్తావా? అని అడిగారు.
అలా ఆయన దగ్గర ఆంధ్రజ్యోతి దిన పత్రిక కోసం విజయవాడ లో జరిగే సంగీత, సాహిత్య, నృత్య, నాటక
కార్యక్రమాలకు హాజరై వాటి మీద సమీక్షలు రాసి అందచేసేదాన్ని.
నండూరి చాలా మితభాషి. మాటలోనూ, రాత లోనూ కూడా అనవసర వాక్యం కానీ, వ్యాఖ్య కానీ వుండదు. అందుకే
నండూరి దగ్గర మాట్లాడటమంటే అప్పట్లో భయం గా ఉండేది. కానీ పురాణం , నండూరి వారికి పూర్తి వ్యతిరేకం.
పురాణం వారు మంచి హాస్య చతురులు. మనతో చాలా ప్రేమ గా, ఆప్యాయంగా వుండటంతో పాటు బోలెడు జోకులు
వేస్తారు. ఆయన మన దగ్గర ఫ్రీ గా మెలుగుతారు కాబట్టి ఆయన దగ్గర మాట్లాడటానికి మనకు కూడా ఎలాంటి సంకోచాలు వుండవు.
నేను నండూరి తో ఎక్కువ సేపు గడిపింది 1998 లో ఆయనకు అప్పాజోశ్యుల-విష్ణుభొట్ల ఫౌండేషన్ తరఫున 'ప్రతిభా
మూర్తి' జీవిత పురస్కారాన్ని రాజమండ్రి సభలో అందచేసినప్పుడు మాత్రమే. ఆయనకు అవార్డు అందచేసిన ఆ
సభలో ఆయన పరిచయ, సన్మాన కార్యక్రమం లో పాల్గొన్నాను. నండూరి , వారి సతీమణి తో అప్పుడు రాజమండ్రి లో గడిపిన ఆ నాలుగు రోజులతో వ్యక్తిగతంగా వారు మరింత ఆత్మీయులయ్యారు.

నేనూ-నండూరి 'టాం సాయర్'
ఇదంతా వ్యక్తిగత పరిచయం. కానీ ఓ రచయితగా నండూరి మొదట తెలిసినది మాత్రం ' టామ్ సాయర్ ' తోనే.టాంసాయర్, హకిల్బెరీఫిన్, రాజూ-పేద, విచిత్రవ్యక్తి, టాంసాయర్ ప్రపంచయాత్ర,కాంచనద్వీపం లాంటి పుస్తకాలు
ఎంతో ఇష్టం గా చదువుకున్న చిన్న నాటి జ్నాపకాలు ఎంత పెద్ద అయినా మనల్ని వదలవు. అన్నింటికంటే
నాకు బాగా నచ్చినది ' టాం సాయర్'. నిజంగా ఆ పుస్తకం అప్పట్లో తెలుగు అనువాదం చదివి వుండకపోతే అసలు
మార్క్ ట్వేయిన్ లాంటి రచయిత తెలుగు పిల్లలకు పరిచయమయ్యే అవకాశమే లేదు. అది కదా అనువాదం లోని
గొప్పతనం. టాం సాయర్, హాకిల్ బేరీ ఫిన్ లాంటి రచనలతో పెరగని బాల్యం ఒక బాల్యమే కాదు అని చెప్పవచ్చు.
టాం సాయర్ చదివి ఆహా, వొహో అని మురిసిపోవటం ఒక ఎత్తు. నా కిష్టమైన ఆ రచనను మనకిష్టమైన రేడియో
నాటకం గా వినటం మరో ఎత్తు. ఆ నాటకం లో ఒక పాత్ర పోషించే మంచి అవకాశాన్ని నాకు అందచేసి నన్ను
మొదటి సారి రేడియో స్టేషన్ లో అడుగుపెట్టేలా చేసింది మా ఏల్చూరి మురళి. అప్పటి దాకా రేడియో లో ఆయన
గొంతు విని విపరీతంగా అభిమానం పెంచేసుకున్న ' రామం' అన్నయ్య ని కలుసుకొని ఆయన ఆధ్వర్యం లో
సంభాషణ లు ఎలా పలకాలో నేర్చుకున్న ఆ తీపి జ్నాపకం తల్చుకున్న ప్రతి సారీ నన్నోక పసిపిల్ల గా
మార్చేస్తుంది. ఆ నాటకం సందర్భంగా ' రామం' ని, ప్రయాగ రామకృష్ణ ని కలుసుకోవటం , ఆ తర్వాత అదే రేడియో
స్టేషన్ లో వారితో కలిసి పని చేయటం నేను కల లో కూడా వూహించని విషయాలు. వారం వారం రేడియో లో ' టాం
సాయర్' శ్రవ్య నాటిక ( మేము నటించినది) ప్రసారమవుతున్నప్పుడు చెవులొగ్గి విని , మళ్ళీ ఒక సారి ఎవరికి వాళ్లమే
' టాం సాయర్' అయిపోయినట్లు వూహాలోకం లో విహరించేవాళ్లం. ఆ నాటకం లో పాల్గొన్నందుకు నాకు పారితోషికం
కూడా అందచేశారు. నేనందుకున్న ఆ చెక్ నా తొలి సంపాదన. నండూరి వారి టాం సాయర్ తెలుగు
అనువాదానికి ఆ రేడియో నాటిక అనుసరణ. దానికి పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ గారు సంభాషణ లు రాశారు. ఇలా
నండూరి వారి ' టాం సాయర్' పసి తనం నుంచి నా జీవితం లో కొన్ని ప్రధాన ఘట్టాలకు నాందీవాచకమయింది.
( రామం అన్నయ్య గురించి, టాం సాయర్ శబ్ద నాటకం గురించి మరిన్ని విశేషాలు తృష్ణ రాసినది ఇక్కడ చదవండి)

' అమ్మో ఫిలాసఫీ' అనే భయాన్ని పోగొట్టిన ' విశ్వ దర్శనం'

పసి తనం లో ' టాం సాయర్' ' రాజు-పేద' పుస్తకాల రచయిత గా తెలిసిన నండూరి తర్వాతర్వాత ఒక
సంపాదకీయుడిగా అర్థమయ్యారు. ఆయన సాహిత్య సంపాదకీయాల ద్వారా ప్రముఖ సాహితీవేత్తలెందరి గురించో
తెలుసుకునే వీలు కలిగింది. అన్నింటికంటే నాకు బాగా నచ్చినది ఆయన ' విశ్వ దర్శనం'. 'అమ్మో ఫిలాసఫీ నా '
అన్న భయాన్ని, అది మనకు కోరుకుడు పడని, అవసరం లేని సబ్జెక్టు అన్న అనవసర దురభిప్రాయాన్ని రెండింటిని
ఏక కాలం లో పోగొట్టగలిగిన రచన అది. ' విశ్వ దర్శనం' అప్పట్లో 1980-87 మధ్య ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలో
ధారావాహికగా వచ్చేది. అమ్మబాబోయి ఫిలాసఫీనా అనుకునేవారిని ఆహా ఫిలాసఫీ అనిపించేలా మారుస్తుంది ఈ
పుస్తకం . పేరు చూసి విజ్నాన శాస్త్రమేమో ( సైన్సు) అనుకున్నాను. ఇది తత్త్వ విజ్నానమని చదువుతుంటే
అర్థమయింది. చాలా క్లిష్టమైన విషయాన్ని కూడా సరళంగా, సూటిగా ,అర్థమయ్యేలా రాయగలగటం నండూరి
ప్రత్యేకత. తత్త్వ శాస్త్రం లో ఆసక్తి వున్న వారు చదవగలరు కానీ ఆ విషయ పరిజ్నానం , ఆసక్తి లేని వారిని కూడా
చదివింపచేసి దాని పట్ల అభిరుచి, అనురక్తిని పెంచగలిగే రచన ఇది. అందుకు నండూరి ఎంచుకున్న రచనావిధానం
కారణమన్నది నిర్వివాదాంశం. విశ్వదర్శనం ( మొదటిభాగం) పాశ్చాత్య తత్త్వ సిద్ధాంత దర్శనం. రెండో భాగం
భారతీయ తత్త్వ చింతనా రచన. అసలే ఫిలాసఫీ, పైగా పాశ్చాత్య తత్త్వశాస్త్రం అనగానే భయమో, బోరుగా
ఉంటుందేమో అన్న చిన్న అనుమానం మొదట కలగటం సహజం. ఆ విషయం ఆ రచన ప్రారంభించటానికి ముందే
నండూరి కి తెలుసు. అందుకే ఆయన భిన్నమైన పద్ధతిని ఎంచుకున్నారు. పాశ్చాత్య తత్త్వ శాస్త్ర పరిచయాన్ని
కేవలం సిద్ధాంతం ద్వారా చెప్పకుండా దార్శనికుల ద్వారా చెప్పారు. కేవలం దార్శనికుల సిద్ధాంతాల పరిచయానికే
కట్టుబడకుండా వారి వ్యక్తిగత జీవితాన్ని కూడా ఓ కథ లాగా మధ్యలో కలగలిపి చెప్పారు. అలా చెప్పటం వల్ల
విషయం సులభంగా అర్థమవటమే కాకుండా చాలా సాఫీ గా సాగిపోయింది. పాశ్చాత్య తత్త్వ సిద్ధాంత పరిచయ
ఉపోద్ఘాతం ఆయన రాముడు ,వశిష్టుడు వారి దగ్గరకు వెళ్ళి యోగవాశిస్ఠమ్ చెప్పించుకునే పరిచయం తో
ప్రారంభించారు. అలా అవాకాశం దొరికినప్పుడల్లా మనకు తెలిసిన భారతీయ తత్త్వ సిద్ధాంత ఉదాహరణలతో
చెప్పటం వల్ల పాఠకుడి కి అదేదో అసలు తమకు సంబంధం లేని విషయం అని ఏ మాత్రం అనిపించదు. పైగా నండూరి
ది ఒక ప్రత్యేకమైన సున్నితమైన హాస్యం. అది మనకు ఆయన రచనలన్నింటిలోనూ కనిపిస్తూఉంటుంది. దాని వల్ల
కూడా అంత సీరియస్ విషయాన్ని కూడా పాఠకుడు చాలా హాయిగా చదివి అర్థం చేసుకోగలుగుతాడు. సోక్రటీస్ '
సింపోజియం ' గురించి రాసినప్పుడు అగాథాన్ అందరికీ మద్యం అందిస్తున్నాడు అని మామూలుగా రాయకుండా '
మధ్య మధ్యే పానీయం సమర్పయామి' అన్నట్లు అందరికీ మద్యం పోశాడు అని రాశారు. పూజా తంతు లోని ఒక
చర్య ను నండూరి ఆ సందర్భం లో వాడినప్పుడు పాఠకుడికి ఆ సీన్ కళ్ల ముందు కదిలి పెదవులపై ఒక హాస్య రేఖ
మెరిసే వీలుంది.
అలాగే సోక్రటీసు, ప్లేటో ల మధ్య గురు శిష్య సంబంధాన్ని చెప్పేందుకు ఆయన వాడిన పోలిక వారిద్దరూ రామకృష్ణ
పరమహంస, వివేకానందుడు లాంటి వారు అని. ఆ ఉదాహరణ ఒక్కటి చాలు సోక్రటీస్, ప్లేటో ల సంబంధాన్ని సరిగ్గా
అర్థం చేసుకునేందుకు. ఇలా నండూరి ఆ వ్యాసాలు కదళీపాకం లా వుండేందుకు కావల్సిన అన్నీ
జాగ్రత్తలు ఇంత శ్రద్ధగా తీసుకోవటం వల్లనే ' విశ్వ దర్శనం' మామూలు పాఠకుడి హృదయం లోకి చేరి అక్కడ అలా
నిలిచిపోయింది . తత్త్వ శాస్త్రం లో విషయం కన్నా ముందు ఆ పరిభాష అర్థమవటానికి కొంచెం కష్టపడాలి.
ఆ విషయాన్ని ముందే అర్థం చేసుకున్న నండూరి ప్రతి తెలుగు అనువాదానికి ఇంగ్లీష్ పదాన్ని కూడా బ్రాకెట్ లలో
ఇచ్చి, పుస్తకం గా వేసినప్పుడు మొత్తం పారిభాషిక పదాల లిస్ట్, ఆసక్తి మరింత వుంటే లోతైన విశ్లేషణ కోసం
చదవాల్సిన పుస్తకాల జాబితా కూడా అందచేశారు. ఈ రకంగా ఒక పాఠకుడు ఒక రచన ను చదివి అర్థం
చేసుకోవాలంటే ముందు రచయిత ఏమేం చేయాలో అవన్నీ చాలా జాగ్రత్తగా ముందు చూపుతో నండూరి చేసి
పెట్టడం వల్ల ' విశ్వ దర్శనం' నేరుగా పాఠకుడి కి చేరవలసిన పద్ధతి లో సులువు గా చేరింది. అప్పట్లో ఆ ధారావాహిక
కు, తర్వాత పుస్తకం గా వేసినప్పుడు కూడా మంచి పేరు లభించింది. మొత్తంగా ఆ సీరియల్ పూర్తయ్యేటప్పటికి (
ఏడేళ్ళ సుదీర్ఘ కాలమనుకోండి) నాలాంటి కొందరికీ తప్పనిసరిగా ఫిలాసఫీ అన్న బెరుకు పోయి ఉంటుంది. ఆయన
ఆ రచన రాసిందే అందుకు. ఆ విషయం లో ఆయన కృతకృత్యులయ్యారు. ఒక రచయిత గా తాను
రాయవలసినవన్నీ రాసేసి ,తరతరాల తెలుగు వారికోసం 'విశ్వదర్శనా'న్ని అందించిన 'నరావతారం' నండూరి
శాశ్వత నిద్ర లోకి జారుకున్నారు. ఇప్పుడు మేల్కొనాల్సింది ఆయన రచనలు చదవకుండా నిద్రాణమైనవారు.

కల్పనారెంటాల

ఒకే ఒక్క సరస్వతీ పుత్రుడు " పుట్టపర్తి" !

2011-09-01T20:26:00.004-05:00

అది ఒకానొక సంవత్సరం.(1985-90 మధ్య)
స్థలం: విజయవాడ
విజయవాడ నార్త్ రోటరీ క్లబ్ వారి ఆధ్వర్యంలో జరిగే సమావేశంలో మాట్లాడటానికి సరస్వతీ పుత్ర,, పద్మశ్రీ శ్రీమాన్ పుట్టపర్తి నారాయణాచార్యులు గారు వచ్చారు. ఆయన బహు భాషా పాండిత్యం గురించి మా నాన్న గారి దగ్గర విని ఉండటమే కాకుండా, శివతాండవం లాంటివి ఒక సారి అలా తిరగేసిన మిడి మిడి జ్నానంతో ఆయనను ఇంటర్వ్యూ చేయటానికి సాహసం చేసి వెళ్ళాను.
కడప నుంచి ఆ మీటింగ్ కోసం వచ్చిన పుట్టపర్తి వారు విజయవాడ బస్ స్టాండ్ ఎదురుగుండా వున్న దుర్గాభవన్ లాడ్జీ లో దిగారు. నేను వెళ్ళేసరికి అప్పటికే పుట్టపర్తి గారి దగ్గర నాగళ్ళ గురుప్రసాద రావు గారు, పుట్టపర్తి గారి అనుంగు శిష్యుడు,( దత్తపుత్రుడులాంటి) కవి, ఆకాశవాణి ఉద్యోగి శశిశ్రీ వున్నారు.
పుట్టపర్తి వారిది మంచి నిండైన విగ్రహం. ఖద్దర్ జూబ్బా, ధోవతీ కట్టుకున్నారు.ఎడమచేతి పై కండువా వేసుకొని కూర్చొని వున్నారు. ఆయనవి పద్మాల్లాంటి కళ్ళు.

14 భాషలు ఆయన సొంతం

పుట్టపర్తి వారు14 భాషల్లో పండితుడు. శతాధిక గ్రంథ కర్త. కవి, విమర్శకుడు, వాగ్గేయకారుడు. సాంప్రదాయికంగా గురువు దగ్గర సంగీత, నాట్యాలను అభ్యసించారు ఆయన. 14 భాషలను కేవలం చదవటానికో, మాట్లాడటానికో మాత్రమే నేర్చుకోలేదు. ఆయా భాషల్లో రచనలు చేసేంత సామర్ధ్యం సంపాదించారు. “Leaves in the Wind" అనేది ఆయన ఇంగ్లీష్ కవితల సంకలనం పేరు. " భక్తాచే గాథే" అనేది ఆయన మరాఠీ పుస్తకం పేరు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి " ఏకవీర" నవలను మలయాళం లోకి పుట్టపర్తి వారు అనువాదం చేసిన సంగతి చాలా మందికి తెలియదు. " శివ సహస్రం " ఆయన సంస్కృత రచన. జీవితాంతం ఆయన జాతీయవాదిగా గడిపారు. గాంధీజీ మరణం తో ఆయన రాసిన " గాంధీజీ mahaaప్రస్థానం" మరువ లేని రచన గా చెప్పుకుంటారు. అనంతపురం జిల్లా పెనుగొండ వాసి కావడం తో తెలుగు , కన్నడ భాషలు సహజంగానే వచ్చాయి. శ్రీవైష్ణవుడు కావడం తో తమిళం అలవడింది. సంత్ సాహిత్యం చదవడం కోసం మరాఠీ, గుజరాతీ భాషలు నేర్చుకున్నారు. హిందీ భాష అంటే ఆయనకు ప్రాణం. పుట్టపర్తి వారి కుటుంబం లోని వారందరికీ తులసీ దాస్ రాసిన " రామచరిత మానస్ " కంఠతా వచ్చు. అది వారికి నిత్య పారాయణ గ్రంథం. పుట్టపర్తి వారి సతీమతి కనకమ్మ కూడా గొప్ప పండితురాలు. కవయిత్రి. శ్రీవైష్ణవులకు శరణాగతి వేదం లాంటి వాల్మీకీ రామాయణం లోని ఆరు కాండ లను 24 గంటల్లో పారాయణ చేసి ఉద్యాపన చెప్పగలిగిన భక్తురాలు. ఆ సరస్వతి పుత్రుడి కి ఆమె నిజంగా సహ ధర్మచారిణి.

శివాయ విష్ణురూపాయ!

సంప్రదాయ శ్రీ వైష్ణవ కుటుంబం లో పుట్టి విశిష్టాద్వైత సిద్ధాంతాన్ని ఆచరించినప్పటికీ శైవ, విష్ణు భేదాలు ఆయన్ని కట్టి పడేయలేదు .' శివాయ విష్ణురూపాయ' అని మనస్ఫూర్తిగా నమ్మారు కాబట్టే ఆయన ప్రొద్దుటూరు లోని అతి పెద్ద ఆగస్తీశ్వర స్వామి గుళ్ళో నియమంగా 108 ప్రదక్షిణాలు ప్రతి రోజూ చేసి అక్కడ కూర్చొని రాసిన రచన " శివ తాండవం". నేను ప్రొద్దుటూరు వెళ్ళి ఆ గుడి ని దర్శించి పుట్టపర్తి వారిని, వారి ' శివతాండవాన్ని' తలుచుకున్నప్పుడు " సంగీత, నృత్య , సాహిత్యాల సమ సమ్మేళనమైన ఆ రచన కేవలం దైవకృప కు నిదర్శనమని" ఆయన చెప్పిన మాట గుర్తొచ్చి కళ్ళు చెమర్చాయి.
ఆయన జీవించినది 76 ఏళ్ళు మాత్రమే . కానీ ఆయన చేసిన సాహిత్య కృషి మాత్రం ఒక జీవిత కాలం కంటే ఎంతో ఎక్కువ. " సరస్వతి పుత్ర" అన్న ప్రతిష్టాత్మకమైన బిరుదు ఆయనకు అక్షరాలా సరిపోతుంది.
ఇంత ప్రతిభావంతుడి కి ఎలాంటి అకడమిక్ క్వాలిఫికేషన్స్ అక్కరలేదు. పరీక్షల ద్వారా ఆయన పాస్ అయినది మద్రాస్ విశ్వ విద్యాలయం నుంచి తెలుగు లో " విద్వాన్" కోర్సు మాత్రమే. పద్నాలుగేళ్లకే కవి, రచయిత అయిన కుర్రవాడికి అకడమిక్ చదువులు నిజంగా అవసరమా? అవసరం లేదని ఒక చిన్న ఉదాహరణ ద్వారా చెప్పవచ్చు. పుట్టపర్తి వారు విద్వాన్ పరీక్షలకు వెళ్లినప్పుడు ఆయన రచన ' పెనుగొండ లక్ష్మి' ఆయన పాఠ్య గ్రంథంమయింది. ఆయన రచన కు ఆయనే విద్యార్థి. ఇది ఒక్క పుట్టపర్తి వారి విషయం లో తప్ప బహుశా ఏ రచయిత జీవితం లోనూ జరిగి ఉండదు.

ఉత్తమ పాఠకుడే సద్విమర్శకుడు
స్వ పరిచయం చేసుకొని వచ్చిన పని చెప్పగానే ' పుట్టపర్తి ' వారు ఎంతో ఆదరంతో ' దానికేం భాగ్యమమ్మా కూర్చో' అన్నారు. అటు నాగళ్ళ గారు, ఇటు పుట్టపర్తి వారు కూడా మొదట మా నాన్నగారి గురించి కుశల ప్రశ్నలు వేశారు.
తర్వాత నాగళ్ళ వారు " ఈ తెలుగు సాహిత్య విమర్శకులంతా అదేమిటో రాయలసీమ వారే. కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి, రాళ్లపల్లి అనంత కృష్ణ శర్మ, రాచమల్లు రామచంద్రారెడ్డి, వల్లంపాటి అందరూ రాయలసీమ వారే. ఆంధ్రా నుంచి టి. ఎల్. కాంతారావు లాంటి వారు వున్నారనుకోండి' అన్నారు. అప్పుడు పుట్టపర్తి వారు సాహిత్య విమర్శ, విమర్శకులకు సంబంధించి తన అభిప్రాయాలూ ఇలా చెప్పారు. సీరియస్ సాహిత్య విమర్శకులంతా అంటూ ఒక తిట్టు పదం లాంటిదేదో ఉపయోగించారు. సీనియర్ సాహిత్య విమర్శకులుగా పేరు పడ్డ వాళ్ళ గురించి
విమర్శిస్తూ ఆయన , విమర్శకుడు అనే వాడు ఎలా వుండాలో చెపుతూ " ఉత్తమమైన పాఠకుడే మంచి విమర్శకుడు కాగలడు. వాళ్ళ జీవిత సంస్కారం, అభిరుచి ఇవన్నీ కలిసి ఒకరిని మంచి పాఠకుడి గా తయారుచేస్తాయి" అన్నారు. ఆ రోజు ఆయన చెప్పిన ఆ మాట అలా నా మది లో నిలిచిపోయింది. ఇప్పటికీ " కొందరి సాహిత్య విమర్శలు" చూస్తే ఆ రోజు పుట్టపర్తి వారు అన్న మాట గుర్తుకు వస్తుంది.
సరే, ఇలాంటి మామూలు మాటలేవో అయ్యాక నాగళ్ళ గారు సెలవు తీసుకున్నారు.
నన్ను పరీక్ష చేసేందుకొచ్చినావా ఏందీ?
ఆ తర్వాత నా ఇంటర్వ్యూ మొదలయింది." మీరు బహు భాషా పండితులు కదా. 14 భాషల్లో కూడా రాయడం, చదవడం అంతా క్షుణ్ణంగా వచ్చా?" అని నెమ్మదిగా మొదటి ప్రశ్న వేశాను.
" ఏమ్మా! ఇప్పుడు గానీ నువ్వు నన్ను పరీక్ష చేసేందుకొచ్చినావా ఏందీ? " అంటూ ఆయన నోరారా నవ్వేశారు.
' అయ్యయ్యో లేదు లేదు, నా ఉద్దేశం అది కాదు. మీకు తెలియనిది కాదు, పాఠకులకు తెలియటం కోసం కొన్ని ప్రశ్నలు అడగాల్సి ఉంటుంది" అంటూ నేను నీళ్ళు నములుతుంటే తల వూపుతూ అడుగు లే అన్నారు.ఇక అక్కడి నుంచి నేను అడిగిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వివరంగా చెప్పుకుంటూ వచ్చారు.
ఆ ఇంటర్వ్యూ లో ఆయన తన ప్రసిద్ధ రచన ' శివతాండవం' గురించే కాకుండా ఆనాటి సాహిత్య విమర్శ, విలువల
గురించి కూడా ఎన్నో విలువైన అభిప్రాయాలు వెలువరించారు. ' సాహిత్యం అనేది పిచ్చివాడి చేతిలో రాయి లాగా
మారిపోయిందని' ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. కారల్ మార్క్స్ ఓ మహర్షి అని మెచ్చుకున్నారు.
మహోన్నత మూర్తులు
ఆ ఇంటర్వ్యూ కి వెళ్ళే ముందు మా నాన్నగారు నన్ను కూర్చొబెట్టుకొని పుట్టపర్తి వారి గొప్పతనం ఎలాంటిదో,
ఆయన ప్రతిభా వ్యుత్పత్తులు ఎలాంటివో చెప్పుకొచ్చారు. దానితో పాటు కొన్ని హెచ్చరిక లు కూడా చేశారు.
పుట్టపర్తి లాంటి పండితుడి ని ఇంటర్వ్యూ చేయటానికి వెళ్లినప్పుడు ఎంత వినయం గా ఉండి ప్రశ్నలు వేయాలో ,
అసలు ఆయనను కలుసుకొని మాట్లాడటం ఎంత అదృష్టమో వివరించి చెప్పారు. నిజంగా పుట్టపర్తి వారిని కలిసి ఆయన ఇంటర్వ్యూ తీసుకున్నాక మా నాన్నగారు చెప్పిన విషయాలు ఎంత అక్షర సత్యాలో నాకు అర్థమయింది. అంత పండితుడి లో లేశమాత్రమైనా గర్వపు ఛాయలు కనిపించలేదు. ఆయనకంటే వయస్సులోనే కాదు , జ్నానం లో కూడా అతి చిన్న దాన్ని అయిన నన్ను ఆయన ఎంత ప్రేమ గా, ఎంత గౌరవించి మాట్లాడారో తలుచుకున్నపుడు మన పూర్వ తరం నుంచి మనం నేర్చుకోవాల్సిన సంస్కారం ఇదే కదా అనిపిస్తుంది. తన కూతురు ఒక పండితుడి ని కలుసుకొని ఇంటర్వ్యూ చేయడానికి వెళ్లినప్పుడు పెద్దవారితో వినయంగా ఎలా మాట్లాడాలో ఒక తండ్రి నేర్పి పంపిస్తే, మరో 'అయ్య ' అపర సరస్వతీ పుత్రుడైనప్పటికీ వచ్చినది తన సొంత బిడ్డ అన్నట్లు ప్రేమాభిమానాలతో ఆదరించి విలువైన విషయాలను విశదంగా చెప్పి పంపారు.
పద్మశ్రీ వస్తే ఏంటీ? నా నిద్ర చెడగొడతావా?
పుట్టపర్తి వారి వర్థంతి అనుకోగానే రేడియో రోజుల నాటి నాకు పరిచయమున్న వారి కుమార్తె నాగపద్మిని గుర్తొచ్చారు. ఆమెకు ఫోన్ చేస్తే మా అయ్య అంటూ ఎన్నో విలువైన జ్నాపకాలను నాతో ఆత్మీయంగా పంచుకున్నారు. పద్మశ్రీ అవార్డ్ వచ్చినప్పుడు ఏం జరిగిందో ఆమె చెప్పారు.
" రాత్రి పన్నెండున్నర గంటలప్పుడు అప్పటి ప్రధాన మంత్రి ఇందిరాగాంధీ పేరిట " పుట్టపర్తి వారి సాహిత్య కృషి కి గుర్తింపు గా పద్మశ్రీ అవార్డ్ ను అందచేస్తున్నట్లు" టెలిగ్రామ్ వచ్చింది. అప్పటి దాకా నిద్ర పట్టక అవస్థ పడుతున్న అయ్య అప్పుడే నిద్ర లోకి జారుకున్నారు. పద్మశ్రీ అవార్డ్ వచ్చిందన్న సంతోషం తో నేనేళ్లి అయ్య ను నిద్ర లేపి అవార్డ్ సంగతి చెప్పాను. అయ్య అసలు ఆ అవార్డ్ ని ఏ మాత్రం పట్టించుకోలేదు. " పద్మశ్రీ వస్తే ఏం? నా నిద్ర చెడగొట్టి చెప్పాలా? వస్తే వచ్చింది. పొద్దుట చూసేవాడిని కదా" అన్నారు. అయ్య అంత సింపుల్ గా వుండేవారు.
పుట్టపర్తి కల నెరవేరెనా?
మార్క్స్, అరబిందో సిద్ధాంతాల మేలుకలయిక తో ఓ కొత్త సిద్ధాంతానికి రూపకల్పన చేయాలని పుట్టపర్తి ఎంతో తపించారు. ఆ కొత్త సిద్ధాంతమే సమాజం లోని అన్నీ సమస్యలకు పరిష్కారమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. ఆకాశవాణి వారి కి ఇచ్చిన నాలుగన్నర గంటల సుదీర్ఘ ఇంటర్వ్యూ లో తన తండ్రి పుట్టపర్తి వారు చెప్పిన ఈ సంగతి ని గుర్తు చేసుకొని ఆయన కల సాకారమయ్యే సుదినం ఏదో ఒక నాడు వస్తుందేమో ఆశిద్దామని ఆమె అన్నారు.

లక్ష్మీ కటాక్షం లేని సరస్వతి పుత్రుడు
ఆ అపర సరస్వతి పుత్రుడికి సహజంగానే పెద్దలు చెప్పినట్లు లక్ష్మీ కటాక్షం కలగలేదు. ఎన్నో క్లిష్టమైన ఆర్థిక సమస్యల్లో వున్నప్పుడు స్నేహితులు, ఆయన దగ్గర విద్య నేర్చుకున్న విద్యార్థులు ఆయనకు సహాయపడ్డారు. " ప్రబంధ నాయికలు" లాంటి పుట్టపర్తి వారి రచనలు కొన్ని విశ్వవిద్యాలయాల్లో పాఠ్య పుస్తకంగా పెట్టినప్పటికీ అది ఆయనకు ఆర్థికంగా ఎలాంటి ఉపయోగం లభించలేదు. భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ అవార్డ్ తో సత్కరించినా, ప్రతిష్టాత్మకమైన " సరస్వతి పుత్ర" " మహాకవి" లాంటి బిరుదులు ఆయనను వరించినా ఆయనకు లభించింది కీర్తి మాత్రమే కానీ కుటుంబ జీవనానికి అవసరమైన కాసులు ఆయనకు దక్కలేదు.
'శివతాండవ' కృతికర్త మాటలు
శివతాండవం రచన ను 1985 లో గుంటూరు కు చెందిన రవి కళాశాలల అధినేత, సహృదయుడు ' ధన్' పునర్ముద్రించినప్పుడు పుట్టపర్తి వారు తన ముందుమాట లో శివతాండవం రచన గురించి రాసుకున్న మాటలు ఈ సందర్భం లో గుర్తు చేసుకోవడం ఎంతైనా సముచితం.
" ఇప్పటికీ శివతాండవం కనీసం పది సార్లు అయినా ప్రింట్ అయి ఉంటుంది. కానీ నేను ఆర్థికంగా లాభపడింది మాత్రం చాలా తక్కువ. కారణాలు అనేకాలు. ముఖ్యంగా ఈ రాయలసీమ చీకటి ఖండం. ఈ ప్రాంతాల్లోనే గడ్డకు వచ్చి ఒక పేరూ, ప్రతిష్టా సంపాదించుకోవాలంటే చాలా కష్టం. సాహిత్యకంగా నా జీవితం లో ఎన్నో కల్లోలాలు ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. ఒక సారి గుంటూరు కి సాహిత్య మిత్రులు కొందరు నన్ను ఆహ్వానించినారు. నాకు శరీర ఆరోగ్యం కూడా సరిగా లేదు అప్పుడు. ప్రయాణానికి కావల్సిన జాగ్రతలన్నీ వారే చూచుకున్నారు.రామాయణం పైన నా ఉపన్యాసం. ఒక వెయిన్నూట పదహార్లు ఇచ్చి సత్కరించినారు. ఆ సందర్భం లో శ్రీ ధన్ గారు నాకు పరిచయమైనారు. ఆయన సాహితీ ప్రేమికుడు. జీవితం లో కష్టసుఖాలనేరిగిన వాడు. నన్ను గూర్చి వారికంతకు ముందే తెలుసు. వారు కొన్ని వేలు ఖర్చు పెట్టి మంచి బొమ్మలతో పాటు శివతాండవాన్ని మరలా ముద్రించి ఇస్తానని పూనుకున్నారు. వారి యౌదార్యాన్ని నేనెట్లు గౌరవించవలెనో నాకు తెలియదు. చిరంజీవి రామమోహనరాయ్, మరి కొందరు వారి ప్రయత్నానికి హర్షించి వారికి తోడైనారు. వీరందరికిన్నీ గూడా మనస్ఫూర్తిగా కృతజ్నతలు తెలుపుకోవడం తప్ప మరేమీ చేయలేను.
'శ్రీశ్రీ' గారి ' మహా ప్రస్థానం' లాగా ' శివతాండవా'న్ని ముద్రించి వెల పెట్టి నాకార్థికంగా యేదైనా ఉపయోగపడేటట్లు చూడాలని శ్రీ ధన్ గారు సంకల్పించారు. ఋణానుబంధాలు మహా విచిత్రంగా ఉంటాయి. భౌతికాలైన కారణాలతో వాని స్వరూప నిర్ణయాన్ని చేయడం నా యోగ్యత కు మించిన పని.
నా పుస్తకాలలో నాకు ఎక్కువ ఖ్యాతి తెచ్చింది శివతాండవమేనని చెప్పవచ్చు. అనేక సంవత్సరాలుగా, అనేక సభల్లో వినిపించడం జరిగింది. వినిపించిన చోటంతా దాన్ని గూర్చిన పొగడ్తలే తప్ప , మరేమీ వినలేదు. ఇతర భాషల వారూ, తెనుగు రాని వారూ కూడా దీన్ని విని ఎంతో మెచ్చుకునేవారు. తిరువాన్ కూర్ లో వున్నప్పుడు , ఢిల్లీ లో వున్నప్పుడు గూడా దీన్ని గూర్చిన పొగడ్తలే. ఢిల్లీ లో రష్యన్ ఎంబసీ వారు కూడా ' శివ తాండవా'న్ని చదివించుకొని విన్నారు. ఆ కావ్యం లో అనుభూతంగా వచ్చే ' లయ' వాళ్లనంతగా ఆకర్షించి ఉంటుందనుకున్నాను. దీనిని వ్రాసేటప్పుడు ప్రొద్దుటూరు లో ఆగస్తీశ్వర స్వామికి చాలా నియమం గా ప్రదక్షిణాలు చేసేవాడిని. రోజూ 108 ప్రదక్షిణాలు. కోవెల చాలా పెద్దది. అప్పుడు వ్రాసినదీ కావ్యం. కావ్యం చాలా చిన్నగా ఉందని, కొద్దిగా పెంచుదామని ఎంతెంతో ప్రయత్నించినాను. కానీ నాకు సాధ్యం కాలేదు. భగవదిచ్చ ఇంతేనెమో అనుకున్నాను.
ఈ కావ్యం లో సంగీత , నాట్య, సాహిత్య సంకేతాలు పెనవేసుకొని వున్నాయి. ఆ మూడింటి యొక్క సాంప్రదాయాలు కొంతకు కొంత తెలిస్తే గానీ, ఈ కావ్యం అర్థం కాదు. దీనిపైన చిన్న వ్యాఖ్యానం వ్రాస్తే బావుంటుందని చాలా మంది నాకు సూచించినారు. కానీ కొన్ని విషయాల్లో ఎందుకో నేను చాలా ఉదాసీనం. ఆ పని ఎప్పుడూ చేయలేదు.
అంతమాత్రమే కాదు. ఈ కాలం లో ఒక పుస్తకం వ్రాయడం ఒక నేరం చేసినంత పని. రాస్తే, ప్రింట్ కావడం కష్టం. ఎవ్వడో పబ్లిషర్ వేటగాడి వలె కాచుకొని ఉంటాడు. ఇక మనమే అమ్ముకోవాలంటే హత్యానేరం చేసినవాడు తప్పించుకోవడానికి చేసేంత ప్రయత్నం చేయాలి. ఈ బాధలు ప్రతి రచయితా అనుభవిస్తున్నవే.
నేను సుమారు నూటికి పైగా గ్రంథాలు వ్రాసినాను. గద్యము, పద్యమూ రెండూ వున్నాయి. మరి యెందుకో నా పేరు శివతాండవ గ్రంథం పెనవేసుకొని పోయినవి. ఇది కూడా ఒక భగవత్ చిత్రమే. ఈ గ్రంథం ఇతర భాషల్లో కూడా పరివర్తితమయింది. జర్మన్ లోకి ఎవరో చేసినారు.హిందీ లోకి ఇద్దరు ముగ్గురు పరివర్తించినారు.నేను వానిని చూచినాను కూడా. ఇటువంటి గ్రంథాలు పరివర్తించడం కూడా చాలా కష్టం. ఇటువంటి కార్యాల గౌరవం ముఖ్యంగా శబ్దం పైన ఆధారపడుతుంది. ఇంగ్లీష్ లోకి తెద్దామని నేనే ఎన్ని సార్లు ప్రయత్నించినాను. కానీ ఆ భాషాంతీరీకరణం ఎప్పుడూ నాకు తృప్తీ నిచ్చింది లేదు. కాళిదాసు ఎన్నో గ్రంథాలు వ్రాసినాడు. ఆయన మేఘసందేశానికేందుకో గొప్ప అదృష్టం పట్టింది. విశ్వనాథ వారు ఎక్కడకు పోయినా కిన్నెరసాని పాటల్నే చదవమనేవారు.
శ్రీ బాపు గారు ప్రసిద్ధ చిత్రకారులు. వారికేన్నో పనులు. బహుకార్యవిష్టులైన్నీ నాపై దయ తో చిత్రాలని గీచి ఇచ్చినారు.వారికి నా మనః పూర్వక కృతాంజలి. ఇంకొక సారి శ్రీ ధన్ గారికి, తక్కిన మిత్రులకు నా కృతజ్నతలు తెలుపుకుంటున్నాను.
పుట్టపర్తి నారాయణాచార్య , నవంబర్, 1985.

సరస్వతీ పుత్రుడు ఒక్కడే!

పుట్టపర్తి వారు తన బిరుదు కు తగినట్లు నిస్సందేహం గా సరస్వతి పుత్రుడు. ఆ బిరుదు కేవలం ఆయనకొక్కరికే
సొంతం. ఆ బిరుదు ఆయన పేరుతో చక్కగా కలిసిపోయింది. తెలుగు సాహిత్య లోకం లో మనకున్నది ఒకే ఒక్క
సరస్వతి పుత్రుడు. ఆ పేరు చెప్పగానే ఎవరికైనా స్పురించేది, స్ఫురించాల్సింది పద్మశ్రీ పుట్టపర్తి
నారాయణాచార్యులు మాత్రమే. ఆ బిరుదు ని ఇవాళ్టి వార్తాపత్రికల్లో " సరస్వతి పుత్రుడికి సహాయం చేయండి" లాంటి శీర్షికల దగ్గర చూస్తుంటే కొంచెం బాధ కలుగుతుంది. తెలివైన విద్యార్థి అనో, పేద విద్యార్థి అనో రాస్తే సరిపోయే దానికి అని ఓ పదో క్లాస్ లో మంచి మార్కులు సాధించిన విద్యార్థి ని " అపర సరస్వతీ పుత్రుడు" అనటం ఎంత సమంజసమో పత్రికల వారు ఆలోచించుకోవాలి.
సెప్టెంబర్ 1, 1990 న పుట్టపర్తి వారు భౌతికంగా కాల ధర్మం చెందారు. ఇది ఆయన 21 వ వర్థంతి. ఆయన భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోవచ్చు కానీ తెలుగు సాహితీ లోకం ఆయనను ఎన్నటికీ మరువదు.ఎప్పటికీ ఆయనొక్కడే " సరస్వతి పుత్రుడు".

కల్పనా రెంటాల

వేలాది ‘ పూరో’ ల వేదన ఒక ‘ పింజర్’!

2011-08-14T10:46:00.002-05:00

ముందస్తు హెచ్చరిక

ఇది ఈ ఆగస్ట్ 15 , స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ శుభాకాంక్షల పోస్ట్ కాదు . ఈ దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినప్పుడు జరిగిన రక్తపాతం, హింస, స్త్రీలపై జరిగిన అత్యాచారాలు గుర్తు చేసుకునే విషాద సందర్భం. మరో సారి ఆ పీడ కల ను ఒక సినిమా ద్వారా గుర్తు చేయాలనిపించింది. దేశ విభజన మీద కథలు, నవలలు, సినిమా లు అనేకం వచ్చాయి. వాటిల్లో నాకు బాగా నచ్చిన పుస్తకాలు రెండు. ఒకటి అమృతా ప్రీతం రాసిన నవల ' పింజర్'. రెండోది రీతూ మీనన్, కమలా భాసిన్ ల పరిశోధానాత్మక పుస్తకం ' బోర్డర్స్ అండ్ బౌండరీస్'. పింజర్ నవల 2003 లో సినిమా గా విడుదలయింది.
ముందుగానే మిమ్మల్ని హెచ్చరిస్తున్నాను. ఇది బటానీలో, పాప్ కార్నో నములుకుంటూ రిక్లైనర్ మీద కాళ్ళు జాపుకొని రిలాక్సెడ్ గా చూడగలిగే కాలక్షేపం సినిమా కాదు. మీకు కదిలిపోయే మనసుంటే, ఏడవగలిగే కన్నీళ్ళుంటేనే ఈ సినిమా చూడండి. పోనీ సినిమా చూడలేము అనుకుంటే ఈ సినిమా రెండు సార్లు చూసిన నా అనుభూతుల అనుభవాల్లోకి ఒకసారి వెళ్లాలనిపిస్తే ఇక్కడకు వెళ్ళి రండి.

'మో' కోసం!

2011-08-03T13:51:00.007-05:00

( మో! సాహిత్య ప్రపంచం మిమ్మల్ని ఇలా సంతోషంగానే గుర్తు పెట్టుకుంటుంది)

మొన్నో, నిన్నో, ఇవాళో, కవి ' మో ' వెళ్లిపోయాడు 'చితి-చింత'లోకి. బ్రెయిన్ హెమరేజీ. బ్రెయిన్ డెడ్ కానీ ఇంకా సన్నగా గుండె కొట్టుకుంటోంది అంటూ మొన్న రాత్రి ( మా) నుంచి ఏవో వార్తలు మాకు చేరుతున్నాయి. కవిత్వపు ' మత్తు' లోనే బతికిన కవి కి మెదడు ఆగిపోయినా ఇంకేదో చివరి కవిత లో అసంపూర్తి వాక్యాన్ని ఒకటి పూరించాలని ఆ గుండె ఇంకా కొట్టుకుంటున్నట్లు అనిపించింది.

మొన్న రాత్రి ఇంకా నిద్రపోకుండా ఏదో పుస్తకం చదువుతూ కూర్చున్నప్పుడు ఆత్మీయస్నేహితుడు కె. శ్రీనివాస్ నుంచి టెక్స్ట్ మెసేజి. మో కి సీరియస్ గా ఉంది, ఆస్పత్రి లో చేర్చారని. వెంటనే అఫ్సర్ కి కాల్ చేసి చెప్పాను. వెంటనే విజయవాడ , ఖమ్మం ఫోన్ లు చేసి వివరాలు కనుక్కున్నాడు. ' అంతా అయిపోయిందట' అన్న వార్త. కాసేపు ఇద్దరం బాధపడ్డాము. మనసు ఉండబట్టలేక మళ్ళీ ఇండియా కాల్ చేస్తే...' అయిపోయినట్లే కానీ, ఒక రోజు ఆగితే కానీ అనౌన్స్ చేయలేరు' అని చెప్పారు. మరణాన్ని కూడా మో ఒక రోజు వాయిదా వేయించాడు ఆ మరణ శయ్య మీద నుంచి. మిణుకు మిణుకు మంటూ బలహీనం గా కొట్టుకుంటున్న ఆ గుండెచప్పుడు మో రాయలనుకుంటున్న చివరి కవిత కు సంకేతమా అనిపించింది.

మో కేవలం మా వూరి కవి గా మాత్రమే మాకు దగ్గర కాదు. అఫ్సర్ కి ఆత్మీయమైన కవుల్లో మో ఒకరు. కేవలం ఆ స్నేహం కవిత్వ పునాదుల మీద మాత్రమే నిలబడి లేదు. అంతకు మించిన బంధమెదో వారి మధ్య ఉండేది. ఆ రకంగా ముఖ పరిచయం మాత్రమే వున్న మో నాకు మరింత దగ్గరగా తెలిశాడు.

ఆయన కవిత్వాన్ని గురించి మాట్లాడి, విశ్లేషించి చెప్పే గురుతర బాధ్యత ను వేరే వాళ్ళకు వదిలిపెట్టి నాకు తెలిసిన మో గురించి ఈ సందర్భంగా మరో సారి గుర్తు చేసుకుంటాను, ఇక్కడ ఇలా ఈ విషాద సన్నివేశం లో.
ఎన్నో సార్లు మో ని కలిసుంటాము, ఎన్నో సభల సందర్భంగా, ఎన్నో సార్లు వ్యక్తిగతం గా.

మొదటి మాట. ఆయన కవిత్వం నాకు బ్రహ్మాండంగా, సంపూర్ణంగా అర్థమయిందని నేను చెప్పను, చెప్పలేను కూడా.

ఒక కవిని, ఆ కవిత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే మొత్తంగా ఆ కవి తాత్త్వికత (ఫిలాసఫీ) అర్థం కావాలి. అయిదో, పదో కవితలు రాసేవారి సంగతి వేరు. కవి తెలియకపోయినా, ఆ కవిత వరకు అర్థం చేసుకునే ప్రయత్నం చేయవచ్చు. మో అలాంటి కవి కాడు. అబ్బా, ఏం రాశాడండీ ఆయన అని మో ని పొగిడేవాళ్లను ఆయన కవిత్వం మీద పది నిముషాలు మాట్లాడమనో, ఒక రెండు పేజీ లు రాసివ్వమనో అడిగితే, మామూలు స్థాయి పాఠకులు తలకిందులైపోవడం నాకు తెలుసు. అందులో నేను మొదటి వ్యక్తినేమో. మో కవిత్వాన్ని ఒక్కో కవిత గా చూడలేము. ఆయన కవిత్వ తాత్త్విక ఆత్మ తెలిసిన వాడికే ఆయన కవిత్వం అనుభవం లోకి వస్తుంది. అందుకే నాకు మో కవితలు చదవాలంటే ఒక బెరుకు, ఒక భయం. ఎంతకూ కోరుకుడు పడని ఆ కవిత ను ఎవరో ఒకరు అరటిపండు చేతిలో వొలిచి పెట్టినట్లు , టీకా తాత్పర్య సహితంగా అర్థం చెప్తారేమోనని చూస్తూ ఉంటాను.

ఇప్పుడు ఈ విషయం మాట్లాడటం సందర్భమో, అసందర్భమో నాకు తెలియదు . మో ని, మందు ని విడదీసి చూడలేం. మొదటి సారి ఆయన ను ఇంటి దగ్గర కలిసినప్పుడు ఆయన అలా తాగి తాగి మాట్లాడుతుంటే నాకు ఏదో తెలియని ఇబ్బందిగా అనిపించింది. సుజాత గారికి అలవాటై పోయుంటుందేమో కానీ నాకు మాత్రం ఎందుకో మోహన్ ప్రసాద్ రాయని, ఎప్పటికీ రాయలేని కవితగా ఆవిడ అనిపించింది ఆ క్షణంలో.

ఆ మత్తు లో కూడా ఆయన మా పట్ల ప్రేమగా మాట్లాడుతుంటే ఆయన లోపలి మనిషి ఎంతో కొంత తెలిసినట్లు అనిపించింది. ఆయనది నిరంతర కవిత్వ మత్తు అని అర్థమయింది . ఆయన కవిత్వం రాయటం కోసం తాగలేదు. తాగినప్పుడు ఆయన లోపలి కవి మరింత బాగా అర్థమవుతాడు. కవిత్వాన్ని ఆయన అనుభవించి, పలవరించి రాస్తాడు. అందుకే ప్రతి కవిత లోనూ అంత చిక్కదనం, అంత గాఢత.
కేవలం తెలుగు భాష తెలిసిన వారికి మో అర్థం అవాలని లేదు. మో కవిత్వాన్ని అర్థం చేసుకోవటానికి మనకోక స్థాయి ఉండాలి. అందుకే ఆయన కవిత్వం పట్ల చాలా మందికి చాలా అభ్యంతరాలుంటాయి నాలాగే, సులభంగా అర్థం కాదనే నెపాలుంటాయి. ఆయన ఎవరికో అర్థం కావాలని మన స్థాయి కి దిగి వచ్చి కవిత్వం రాయలేదు. తానున్న స్థితి కి మనల్ని తీసుకెళ్లి తన కవిత్వాన్ని మన చేతుల్లో పెడతాడు. అందుకే మో కవిత్వాన్ని ఒక అఫ్సరో, మరో కె. శ్రీనివాస్ నో . ఒక సీతారాం నో, మరో శ్రీకాంత్ నో , ఇంకో వంశీకృష్ణ నో బాగా అర్థం చేసుకొని మాట్లాడగలగుతారు. నేను చెప్పిన ఈ పేర్లలో ఏ ఒక్కరూ మో కవిత్వం గురించి ఒకేలా చెప్పరు. ఒకొక్కరికి ఒక్కో పార్స్వం నుంచి మో అర్థమవుతాడు. ఆయన తాత్త్వికత గురించి ఒకొక్కరిది ఒక్కో దృక్పథం.

మో మనసు మంచిది. అందరినీ గొప్పగా ప్రేమించగలడు. ఎదిగే బాల్యమంటే ఆయనకు ఇష్టం.

మా అనిందు పుట్టినప్పుడు పసి పిల్లాడిలా బుజ్జి అఫ్సర్ పుట్టాడని ( నాకు మీరు ఆ మాట అన్నందుకు ఇంకా కోపంగానే ఉంది మో...పోనీలీ ఇప్పుడు క్షమించేస్తాను మిమ్మల్ని) సంతోష పడుతూ వారానికో సారి హైదరాబాద్ లో వున్న మాకు ఫోన్ చేసేవాడు. హైదారాబాద్ కు వచ్చినప్పుడు తప్పనిసరిగా వాడిని చూసి వెళ్ళేవాడు. వాడి పేరు దగ్గర మాకు, మో కి జరిగిన టెలిఫోన్ సంభాషణ తప్పక చెప్పి తీరాలి.
నిజానికి మా అనిందు కి మొదట పెట్టాలనుకున్న పేరు 'అనింద్య '. అంటే ఎవరి చేతా నిందించబడని వాడు అని అర్థం. అప్పటికీ, ఇప్పటికీ మాకు అత్యంత ఆత్మీయులు, మా ' అప్పాజోశ్యుల సత్యనారాయణ ' గారు సూచించిన పేరు అది. అనింద్య అని పెట్టి అనిందో అని పిలుచుకోవాలని మా ఊహ. మో ఫోన్ చేసి పేరు గురించి అడిగారు. మేమనుకుంటున్న పేరు చెప్పాము. ఆయన కి నచ్చలేదు. అసలు ఎవరైనా ఆ పిల్లవాడిని ఎందుకు నిందించాలి?అసలు మిమ్మల్నో, వాడినో ఎవరో నిందిస్తారని మీరేందుకు అనుకోవాలి? ఆ పేరు వద్దు మారుస్తారా? లేదా అని పట్టుబట్టి కూర్చున్నారు. సరే ఆలోచిస్తాము అంటే వింటే కదా, మళ్ళీ మళ్ళీ రాత్రంతా ఫోన్ చేసి ఏవేవో చెప్పి, ఏడ్చేసేవాడు( నిజంగా ఏడ్చేసేవాడు) . ఇక లాభం లేదు, ఆ పేరు మార్చాలని అనుకున్నాము.వెంటనే మాకు మరో ఆత్మీయులు, తెలుగు భాష కి సంబంధించి ఏమైనా సందేహాలొస్తే నేను ఎప్పుడూ సంప్రదించే ఇంద్రగంటి శ్రీకాంత శర్మ గారికి ఫోన్ చేశాను. విషయం చెప్పాను. మో చెప్పిన దానికి ఆయన కూడా అంగీకరించారు. ఆయన ఒక సవరణ చెప్పారు. అనింద్య ను తెలుగు లోకి మార్చి అనిందు చేశారు. ఇందు అంటే చంద్రుడు, అనిందు అంటే చంద్రుడు కాని వాడు. అంటే సూర్యుడు అని అర్థం వస్తుంది. అద్భుతమైన పేరు. వాడు కవి,రవి రెండూ అవుతాడు అన్నారు. అప్పుడు మో కి ఆ పేరు చెపితే ఆయనకు కూడా నచ్చింది. అదీ మా అనిందు పేరు, దాని వెనక వున్న మో పట్టదల.
నిజానికి మా వాడికి ఏ పేరు పెట్టినా ఆయనకు వొరిగే నష్టం ఏమీ లేదు. కానీ మో కి ప్రతి పిల్లవాడు తన పిల్లవాడే. బాల్యాన్ని ప్రేమించలేని వాడు ఎప్పటికీ కవి కాలేడు కదా.

ఇలా చెప్పుకుంటే పోతే ఎన్నో జ్నాపకాలు. కానీ ముఖ్యమైన ఒక జ్నాపకం చెప్పి ముగిస్తాను.

2001 సంవత్సరం అనుకుంటాను. విజయవాడ కవి మిత్ర బృందం ( కథకుడు చంద్రశేఖర రావు ఆధ్వర్యం లో) ఒక సమావేశాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. దాని పేరు' కవిత్వం తో ఒక సాయంకాలం' అనుకుంటాను. ఆ మీటింగ్ ప్రతి ఏడాది అప్పట్లో జరిగేది. ఆ మీటింగ్ కు కేవలం తెలుగు కవులుకాకుండా, వేరే భారతీయ భాషల కవుల ని కూడా ఆహ్వానించేవారు. ఆ మీటింగ్ లో అందరూ చదివిన కవిత్వాన్ని ఆ ఏడాది ఒక పుస్తకం గా కూడా ప్రచురించేవారు. అలా ఆ మీటింగ్ కి నన్ను, అఫ్సర్ ని ఆహ్వానించారు. అప్పుడు మేం అనంతపురం లో వుండేవాళ్లం. ఆ మీటింగ్ కి ఒక నియమం ఉండేది. కొత్త కవితలు మాత్రమే చదవాలి. అలా అప్పుడు ఆ సందర్భం కోసం రాసినదే ' ఎవ్వతెవీవు?' కవిత. మీటింగ్ లో ఆ కవిత నేను చదివినప్పుడు అద్భుతమైన రెస్పాన్స్ వచ్చింది. మళయాళ కవి రాజీవన్ థచంపాయిల్ వచ్చి తనను తాను పరిచయం చేసుకొని ఆ కవితను మళయాళం లోకి అనువాదం చేస్తానని చెపుతూ అక్కడ జరిగే కవి సమ్మేళనానికి నన్ను ఆహ్వానించాడు. దానికన్నా నన్ను సంతోష పెట్టిన విషయం ఏమిటంటే మీటింగ్ ఆయిపోగానే మో వచ్చి చేతులు పట్టేసుకొని ' ఈ కవిత నేను తప్ప మరెవ్వరూ ఇంగ్లీష్ లోకి ట్రాన్స్ లేట్ చేయకూడదు' అంటూ ఒట్టు వేయించుకున్నాడు. ' రేపు పొద్దుట మా ఇంటికి వస్తావు కదూ, అప్పుడు నీ స్క్రిప్ట్ నాకు ఇచ్చి వెళ్ళు. నీవి రెండు కవితలు అనువాదం చేస్తాను. కానీ ఒక షరతు ' అన్నాడు. మో లాంటి వాడికి నా కవిత నచ్చటం, అది అనువాదం తానే చేస్తానని , ఇంకేవ్వరికీ ఇవ్వవద్దని పట్టుబట్టడం ....నమ్మశక్యం కాక నిండా ఆనందం లో మునిగిపోయి వున్న నేను ఏమిటి? అన్నట్లు ప్రశ్నార్థం కగా చూశాను. " నేను అనువాదానికి డబ్బులు తీసుకుంటాను. నువ్వు డబ్బులిస్తేనే నా ఇంగ్లీష్ వెర్షన్స్ నీకు ఇస్తాను. ఒక్కో కవిత కు ఇంత డబ్బు ఇవ్వాలి.ఈజ్ దట్ క్లియర్? “ అంటూ ఒక మొత్తాన్ని చెప్పాడు.. అనువాదం లో వుండే కష్టమే కాదు, ఒక సృజనాత్మక రచనకు ( అనువాదం కూడా సృజనాత్మక రచనే) గౌరవ పారితోషకం గా ఎంతో కొత్త ఇవ్వటం మర్యాద అని తెలిసిన నాకు , ఆయన అంత స్పష్టంగా, ముక్కు సూటి గా అడగటం నచ్చింది. అదీ మో అంటే.

ఎక్కడ నిజాయితీగా, నిక్కచ్చిగా ఉండాలో తెలిసిన మనిషి. మంచి కవిత ఎక్కడున్నా ఆదరించి అక్కున చేర్చుకునే మంచి మనస్తత్వ్వం ఆయనది. తానొక గొప్ప కవినని తనకు తెలిసినా, ఆ గొప్పలు మన దగ్గర చూపించకుండా, మనతో ఎలాంటి భేషజాలు లేకుండా మనతో కలిసి పోయి మాట్లాడే కవి మో. అగ్ర అధికార పీఠాలనేక్కి కింద స్థాయి కవులను చిన్న చూపు చూసే కవికులం వాడు కాదు ఆయన. ఆయన కవిత్వం కన్నా, అందుకిష్టం నాకు మో అంటే.

మో, మీకు అనిందు తెలుసు. కానీ వాడికి మీ కవిత్వం అర్థమై అది మీకు చెప్పాలనుకుంటే …బహుశా మీకోసం వాడొక కవిత రాస్తాడేమో! ఏ ‘ మో’!

కల్పనారెంటాల

(ఆగస్ట్ 3, 2011-ఆస్టిన్)

పి.ఎస్. : ' మో' గురించి కే.శ్రీనివాస్ రాసిన సద్విమర్సనాత్మకమైన సంపాదకీయం ఇక్కడ, అఫ్సర్ 'మో' కోసం రాసిన కవిత ఇక్కడ , నరేష్ నున్న రాసిన వ్యాసం ఇక్కడ , మో రాసిన 'నిషాదం' పుస్తకాన్ని కినిగె లో కొనుక్కునో, అద్దెకు తీసుకునో చదవాలనుకుంటే ఇక్కడ చూడండి. తనికెళ్ళ భరణి పురస్కారాన్ని ఇటీవల అందుకున్న సందర్భంగా ' మో' తన కవిత్వం గురించి , దానిపై వచ్చిన 'విమర్శ' ల గురించి చేసిన ప్రసంగం పిడిఎఫ్ ఉంది. అది మో ఆఖరి ప్రసంగం అవటం ఒక్కటే దాని ప్రాధాన్యం కాదు. అందులో ఆయన చెప్పిన మాటలు ముఖ్యమైనవి. వీలయితే మీ అందరి సౌకరార్థం ఆ పిడిఎఫ్ ని యూనికోడ్ లో కంపోజ్ చేసి పెట్టాలని ఉంది కుదిరితే. ఎవరికైనా అది చదవాలని ఉంటే నాకొక మెయిల్ పంపిస్తే ఆ పిడిఎఫ్ మీతో పంచుకుంటాను.

ఋతుభ్రమణం

2011-08-01T22:22:00.008-05:00

ఇంకా రాలేదు. ఎంత కాలం ఈ ఎదురుచూపులు?

ఏమై వుంటుంది?

ఒక వేళ..? ఊహూ..అయి ఉండదు. తప్పనిసరిగా అదై ఉండదు. ఆమె తన మనసు కి తానే సర్ది చెప్పుకుంది.
ఒక పచ్చి పుండు ను లోపల దాచుకున్నట్లు ఉంది ఆమె కు. కళ్ళు మూసుకుంటే వేడి అలలు దేహాన్ని ఆవరించుకుంటున్నాయి. ఉక్కపోత గా అనిపించింది. ఏదో ఉక్కిరిబిక్కిరితనంగా కూడా అనిపించింది.
నెమ్మదిగా లేచి కిటికీ తలుపు తీసింది. ఉత్తరపు గాలి మొహాన్ని ఒక్క సారిగా ముద్దు పెట్టుకుంది. ఆ చలిగాలి శరీరాన్ని,
మనసుని సేదతీరుస్తోంది.

ప్లీజ్! ఆ తలుపు వేసేయరాదూ! అసలే చలిగా ఉంది అంటూ దుప్పటి ముసుగు లోకి మరింతగా ముడుచుకున్నాడు అతను.
నెమ్మదిగా కిటికీ తలుపు వేసేసి శబ్దం కాకుండా బయట తలుపు తీసి ఆరుబయట వరండా లోకి వచ్చింది. చల్లగాలి ఇప్పుడు మరింత ఎక్కువగా దగ్గరకు తీసుకుంది . చీర కొంగు ను భుజాల మీదుగా కప్పుకొని అక్కడున్న అరుగు మీద కూర్చుంది.
ఎవరన్నారు ఒంటరితనం బాధాకరమని?
ప్రాణ వాయువు లాగా అది కూడా ఓ తప్పనిసరి అవసరం కదా! మనుష్యుల మధ్య ప్రేమ ఎంత ఎవసరమో, ఒంటరి తనం కూడా అంత అవసరం. అప్పుడే కదా మన లోపల్లోపలికి తొంగి చూసుకోగలం. ఎవరికీ తెలియకుండా రాక్షసుడి ప్రాణ రహస్యం దాచుకున్నట్లు ఆ ఏకాంతానికి ఎన్ని అరలు? ఎన్నో రహస్యాలు తెలిసిన ప్రాణస్నేహితుడిలా!
ఆమె, చెట్లు, పుట్టలు, ఆకాశం, నక్షత్రాలు, తీతువు పిట్ట అన్నీ రాత్రి భాష మాట్లాడుకున్నాయి. అలసట పోయి శరీరానికి కొత్త ఉత్సాహం వచ్చినట్లనిపించింది. కనురెప్పల్ని నిద్ర కమ్ముకుంటుంటే నిశ్శబ్దంగా లోపలకు వచ్చింది. పిల్లలిద్దరి ఒంటి మీద దుప్పట్లు సరి చేసి వారి పక్కన నడుం వాల్చింది ఆమె.

పడుకున్నా ఆమె లో ఆలోచనలు సాగుతూనే వున్నాయి.

అసలు ఈ నెల రాదా? ఒక వేళ రాకపోతే ...ఆదేనా...పోనీ ఆ హోమ్ కిట్ వాడితే తెలిసిపోతుంది కదా....వద్దులే.....ఇంకో రెండు మూడు రోజులు వెయిట్ చేద్దాము.

ప్రతి నెలా ఓ ఎదురుచూపు. ఇంకేమీ పని లేనట్లూ, జీవితానికి వేరే లక్ష్యమేమీ లేదన్నట్లు ఆ డేట్ ఎప్పుడా, లెక్క సరిగ్గా ఉందా, వస్తోందా, రావడం లేదా, హార్మోన్లలో తేడా వస్తోందా? ఆహారపుటలవాట్లు ఏమైనా మార్చాలా? జీవితమంతా ఆ ఋతువు చుట్టూ తిరుగుతూ ఉంటుంది కదా అనిపిస్తోంది. రావడం లో ఉండే ఇబ్బందులు. రాకపోవడం లో ఉండే ఇబ్బందులు. ఇటైనా, అటైనా ఇబ్బందులు తప్పవు. అందరికీ ఆరు ఋతువులైతే ఆడవారికేమిటో ప్రతి నెలా ఈ ఋతువు.
ఋతువు అనుకోగానే ఋతుక్రమం గుర్తుకు వచ్చింది. తన జీవితమంతా దాని చుట్టూ ఎలా అల్లుకుపోయిందో అవన్నీ ఎవరికో చెప్పుకుంటున్నట్లు ఒకొక్కటిగా గుర్తు చేసుకోవటం మొదలుపెట్టింది.
******
ఋతుక్రమం అనే మాట పదకొండేళ్ళకే తెలిసింది. రజస్వల అయినప్పుడు మాత్రం భలే సంతోషమేసింది. ఎందుకంటే అప్పటి దాకా నువ్వుల ఉండ దొంగచాటుగా తినదమే తప్ప సరిగ్గా తినలేదు '. చిమ్మిరి తింటే నువ్వు కూడా అప్పుడే కూర్చుంటావే అమ్మా' ! అంటూ అమ్మ దూరం పెట్టేది. అయినా అక్కను బతిమిలాడి దాని దగ్గర నుంచి కొంచెం పెట్టించుకొని తినేవాళ్లం. ఇప్పుడు నాకు చిమ్మిరి ఉండ తినే హక్కు వచ్చేసింది కదా అనుకున్నాను. రజస్వల అయితే ఎంచక్కా ఓణీ వేసుకోవచ్చు. కాలిగోళ్ల తో సహా మొత్తం గోరింటాకు పెట్టుకోవచ్చు అనుకోని తెగ సంబరపడిపోయాను. అదేమిటో, సమర్తాడేవరకూ కాలి గోళ్ళకు గోరింటాకు పెట్టుకోకూడ దంటుంది అమ్మ. అమ్మకి అన్నీ ఇలాంటి చాదస్తాలు ఎక్కువ.
నెల నెలా వచ్చే ఆ ఋతువు లోని కాస్తాలు ఇప్పుడు కదా తెలిసి వచ్చాయి. నెల గిర్రున తిరిగోచ్చేసేది. అప్పట్లో ఇన్ని సౌకర్యాలుండేవి కావు. అవి వాడటం లో ఉండే ఇబ్బందులు, ఎవరికీ తెలియకుండా ఉంచుకోవాలనుకునే తాపత్రయం. ఎవరికైనా తెలిసిపోతే ఉండే సిగ్గు. రకరకాల సందేహాలు.
అమ్మనడిగితే ఆ విషయాలన్నీ దాపరికంగా ఉంచాలనేది. 'మూడు రోజులు దూరం గా కూర్చుంటే అందరికీ తెలిసిపోతుంది కదమ్మా, ఇంకేమిటి అందులో దాపరికం ' అంటే ' అదంతేలే, యక్ష ప్రశ్నలు వేయకు, నోరు మూసుకో ' అని నా నోటికి, నా సందేహాలకు తాళం వేసేసేది.
కాలేజీలో కాస్త డబ్బు, ఇంకాస్త ఎక్కువ పరిజ్నానం కలిగిన స్నేహితురాళ్ళ వల్ల దాని చుట్టూ ఉండే ఓ రహస్య వలయాన్ని ఏదో ఛేదించాం. కొంత తెలుసుకున్నామన్న సంతోషం. కానీ మాకు ఆ రహస్యమేమిటో తెలుసు అని పైకి చెపితే ఒప్పుకోరు కదా! తెలిసినట్లు చెప్పుకోనివ్వరు కదా! ఎందుకే, ఆ పెద్ద వాళ్ళ విషయాలు మీకు అంటూ అసలేవిషయం చెప్పకుండా గుంభనంగా మాట్లాడుకునేవారు .
అది కొత్తగా టీవీ రంగప్రవేశం చేసిన రోజులు. పుస్తకాల్లోనో, టీవీలోనో శానిటరీ నేప్ కీన్స్ అడ్వర్టైజ్ మెంట్లు వస్తే అదేమిటో, అవి ఆడవాళ్ళకు ఎందుకు అవసరమో అన్నయ్యలకు తెలిసిపోతుందని సిగ్గు తో తల దించేసుకున్నా , దానికి సంబంధించి కొత్త పద్ధతుల గురించి తెలుసుకోవాల్సిన విషయాలన్నీ దొంగ చాటు గా తెలుసుకొని ఏమీ తెలియని అమాయకపు మొహం వేసుకొని అమ్మా వాళ్ళ ముందు తిరిగే వాళ్లం.
అక్కకు నెలసరి ముందు విపరీతమైన కడుపు నొప్పి వచ్చేది. నాకు మాత్రం నడుం నోప్పే కానీ మొన్న మొన్నటి వరకూ కడుపు నొప్పి ఉండేది కాదు. అక్క కి అమ్మా, వదిన కలిసి ' బెరాల్గాన్' మాత్ర ఇచ్చేవారు. బయట జేరాక ఆ నొప్పి ఒక్కోసారి ఇంకా ఎక్కువయ్యేది. " కాస్త ఓర్చుకో తల్లీ! ఆ పెళ్ళి జరిగి కార్యం అయిపోతే ఇలాంటి నొప్పులేమీ ఉండవు. అప్పటి దాకా ఈ ముట్టు శూల ఎలాగోలా ఓర్చుకోమ్మా!' అంటూ అమ్మ దూరం నుంచే ధైర్యం చెప్పేది. నాకైతే అక్క ను తాకి పక్కన కూర్చొని కాసేపు కాళ్ళు పిసకాలనిపించేది. నా ఒళ్ళో పడుకోబెట్టుకొని చేత్తో నిమురుతూ ఉండాలనిపించేది. మైల మైల అంటూ మూడ్రోజులు దూరం పెట్టేవారు.
ఇక ఆ ముట్టు స్నానం అదో తతంగం.
తెల్లారగట్ట సూర్యోదయం కాకముందే ముట్టు స్నానం చేసేయాలట. దాంతో అమ్మ తెల్లవారుఝామునెప్పుడో నిద్ర లేపేసేది. అమ్మ వచ్చి పై నీళ్ళు పోసి పసుపు ముద్ద చేతి లో వేసి కొంచెం నీళ్ళు పోసి నాలుగు దిక్కులకు తిరిగి " తెలిసి చేసిన పాపం, తెలియక చేసిన పాపం, అన్నం పెళ్ళ తొక్కిన పాపం, సూర్యుడ్ని చూసిన పాపం, ఆవును తాకిన పాపం, సర్వ పాప హరణం" అంటూ చెప్పించి బావి దగ్గర స్నానం చేయించేది.
' అమ్మా, సూర్యుడ్ని చూడటం, ఆవును తాకడం కూడా పాపమా' అని అడిగితే ' ఔను కదటే, ఇలాంటి పాపపు సమయం లో పంచభూతాల్ని చూడకుండా చీకట్లోనే వుండాలే! అసలు ముట్టు దాని మోహమే చూడకూడదని, మమ్మలను ఆ రోజుల్లో ఎదురు కూడా పడనివ్వకుండా గాలి, వెలుతురు రాని చీకటి ముట్టు గది లో వుంచేసేవారే!' అంటూ ఆ రోజుల్లో వాటి గురించి చెప్పుకునే కథలేవో చెప్పేది. సూర్యుడిని చూడకుందా, అగ్ని తాకకుండా ఎక్కడో ఓ మూల గది లో పడి ఉండొచ్చు. కానీ పంచ భూతాల్లో ఒకటైన వాయువు ని పీల్చకుండా ఎలా బతికి ఉంటాము?అన్న నా సందేహాన్ని విని ' శాస్త్రాలనే ప్రశ్నించి ధిక్కరించేంత దానివా?' అంటూ మా అమ్మ గుడ్లెర్రజేసేది. " చాల్లేమ్మా, వీధిలో వాళ్ళు మమ్మల్ని చూసి నవ్వుతున్నారు. ఈ కాలం లో కూడా ఇవన్నీనా అని?" అంటే " మీకేం మీరు బాగానే ఉంటారు, రేపు పెళ్లిళ్లు అయి అత్తవారిళ్లకెళితే ముట్టు, మడి, మైల, ఆచారం సరిగ్గా నేర్పించలేదని అమ్మని నన్ను కదా అందరూ విమర్శిస్తారు, అందరి చేతా నన్ను నానా మాటలు అననివ్వండే" అంటూ గుడ్ల నీరు కక్కుకునేది. ఆ ఏడుపు పర్వానికి గుండెలు కరిగిపోయేవి. అమ్మ కళ్ల నీళ్ళు చూసి జాలేసేది. పెళ్ళయితే ఏ కష్టాలు పోతాయో పోవో గానీ ఈ ముట్టు కష్టాలు పోతే బావుండు అనుకునేవాళ్లం మా అక్క చెల్లెళ్ళాం.
తెల్లారిన తర్వాత చాకలిది వచ్చి మా మైల బట్టలు ఉతికేందుకు తీసుకెళ్తుంటే దాని సంగతేమో కానీ మాకైతే లోపల సిగ్గుతో చితికిపోయే వాళ్లం. మనకు మైల అయింది చాకలి దానికి ఎందుకు కాదమ్మా? అని అడిగితే ' వాళ్ళను దేవుడు పుట్టిం చిందే మన మైల ను పోగొట్టడానికి. అమ్మ రుణమైనా తీర్చుకోగలం కానీ అందుకే చాకలి దాని రుణం తీర్చుకోలేమంటారే ' అంటూ అమ్మ మరో క్లాస్ చెప్పేది.
'అమ్మా, అన్నం తిన్న కంచాలు బయట తోముకుంటుంటే ఎదురింటి డాక్టర్ గారి అబ్బాయిలు అంతా తమకేదో తెలిసిపోయినట్లు మొహాలు పెడుతున్నారే, చచ్చే సిగ్గు గా ఉంది. ప్లీజ్ అమ్మా, స్నానం చేసి లోపలకు వచ్చేస్తాం' అని ఒక్కో సారి బతిమిలాడేవాళ్ళం. అయినా అమ్మ గుండెకరిగేది కాదు. " ఇప్పటికీ జరుగుతున్నా అనాచారం చాలు. కాలేజీలో శూద్రులతో స్నేహాలు, వాళ్ళను తాకిన బట్టలతో ఇంట్లోకి రావడాలు, ఇవి చాలు" అని మళ్ళీ అమ్మ నోరు నొక్కుకునేది.
చదువు పూర్తయి పెళ్లయిన తర్వాత దేనికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చినా రాకపోయినా మా ముట్టు కి మాత్రం బోలెడు స్వేచ్చ వచ్చింది.
ఎందుకు రాదూ? బయట కూర్చుంటే పనులెవరు చేస్తారు? అందుకని లోపలకు రానిచ్చేసేవాళ్ళు. అప్పటికి కానీ అర్థం కాలేదు. ఆ మూడు రోజులు పని లేకుండా శరీరానికి విశ్రాంతి ఇవ్వడం కోసం అలా దూరం గా పెట్టేవారని ఒక ఆచారం వెనక వున్న అసలు కారణం కొంచెం అర్థమయింది. ఇప్పటి కాలాన్ని బట్టి మనకు అందులో తప్పొప్పులు, న్యాయాన్యాయాలు కనిపిస్తున్నా, ఆ కాలం లో ఆడవారి ఆరోగ్యం కోసమే ప్రధానంగా అలా దూరం పెట్టేవారని తెలిసినా, దాని చుట్టూ పాపం, మైల, అనాచారం లాంటివి వేరే ప్రయోజనాల కోసం సృష్టించినవన్న జ్నానం వచ్చింది.

ఇప్పుడు బయట జేరినా, ఇంట్లోనే వున్నా తప్పించుకోలేని పని. కడుపుతో వున్నప్పుడు ఓ తొమ్మిది నెలలు ఈ ముట్టు గొడవ పోయింది కదా అని సంతోషమేసింది. వేరింటి కాపురం కాబట్టి హాయిగా బైట జేరగానే తలారా స్నానం చేసేసి లోపలకు వచ్చేసిన మొదటి సారి ప్రపంచాన్ని జయించిన సంతోషం. ఒక అనాచారాన్ని బద్దలు కొట్టిన గొప్ప ఫీలింగ్ తో ఎగిరి గంతులెయాలనిపించింది. మళ్ళీ తలస్నానం చేయకుందా లోపలకు రావడానికి మాత్రం మనసొప్పేది కాదు. అదేదో గిల్టీ ఫీలింగ్ లోపల నుంచి తన్నుకొచ్చేది. పూజ గది చూడగానే ఏదో తప్పు చేసిన ఫీలింగ్ అలా నిలబెట్టేసేది. అందుకే ఆ మూడు రోజులు దేవుడి గది లోకి వెళ్లకుండా జాగ్రత్త పడేదాన్ని.

వెంట వెంటనే కాన్పులు, పిల్లల పెంపకంతో పెద్దగా ఈ ముట్టు ఇబ్బంది పెట్టిందో లేదో గమనించే స్థితి లో లేను. ఈ మధ్యనే రెండేళ్ల బట్టి మరీ కడుపు నొప్పి ఎక్కువవుతోంది. అమ్మకు చెపితే " నలభై రాకుండానే ఈ బాధలేమిటో నాకు తెలియటం లేదమ్మా " అనేది . ' నేనైతే నలభై అయిదేళ్ళ వరకూ క్రమం తప్పకుండా బైటజేరెడాన్ని. యాభై వస్తుంటే ముట్లుడిగే దశ వస్తోందనే వారు. నా చాలే మీకు కూడా వస్తుందనుకున్నాను. అదేమిటో, మీకు ఇంత తొందరగా ముట్లుడిగి పోతున్నాయి. ఇదే మరి కలికాలం . అనుకుంటాం కానీ, నెలా నెలా ఆ ముట్టు వచ్చేస్తేనే ఆడదానికి ఆరోగ్యమమ్మా, రాకపోతేనే నానా తిప్పలు. మీరేమో, ఆ...అంటే...ఊ....అంటే...గర్భ సంచీ తీయించుకుంటే పోలా? అంటారు.అసలు ఆ చెడు రక్తం ప్రతి నెలా పోతేనే ఆడది నిండు నూరేళ్ళు ఆరోగ్యం గా బతుకుతుంది " అంటుంది అమ్మ నోరు విప్పితే ఆడ వైద్యం గురించి చెపుతూ.
అలా గతం లోకి జారిపోయి ఆ గతంలో నుంచి నిద్ర లోకి వెళ్లిపోయింది ఆమె.
*******

పొద్దుట లేస్తూనే ఆ ఆలోచన తోనే ఆమె కు మెలకువ వచ్చింది. శరీరం లో మార్పు కోసం చూసింది కానీ నిరాశే ఎదురయింది. ఆమె చేసిన మొదటి పని కాలెండర్ దగ్గరకెళ్ళి తెలిసిన లెక్క మళ్ళా చేసింది. అదే అప్పటికి ఎన్ని రోజులయిందో లెక్కపెట్టడం. 27 వ రోజుకు ఎర్ర ఇంకుతో సున్నా పెట్టింది. ఇవాళ 28 వ రోజు. ఇవాళైనా...? వస్తాడో, రాదో తెలియని అతిథి. పీడ కల కోసం కూడా ఎదురుచూపులా? అవును. తొందరగా ఆ పీడకల వచ్చేస్తే ఎంత బావుంటుంది? ఎంత హాయి? ఎంత తేలికదనం శరీరానికి, మనసుకి....

ఒక పక్కమెదడు లో ఆలోచనలు సాగుతూనే వున్నాయి. చేతులు అలవాటైన పనులు చేస్తూనే వున్నాయి. పిల్లలకు బ్రేక్ ఫాస్ట్ రెడీ చేయటం, అందరికీ లంచ్ బాక్సులు తయారు చేయడం, పిల్లలను నిద్ర లేపి స్కూల్ కి రెడీ చేయటం అన్నీ కూడా ఏదో మెషీన్ ని ఆన్ చేసినట్లు గా చేసేస్తుంది ఆమె శరీరం. ఆలోచనలు మాత్రం ఎగసి పడే అలల్లాగా ఒకదాని వెంట ఒకటి అలా వచ్చి పడుతూనే వున్నాయి.

ఔను, ఇవాళ 28 వ రోజు కదూ, అమ్మ లెక్క ప్రకారం ప్రతి 27, 28 రోజులకు నెలసరి రావాలి. ప్రతి నెలా బహిష్టు స్నానం నుంచి 13 వ రోజుకి అండం విడుదలవుతుందట. ఇలా లెక్క గా జరిగితే ఏ రోగం రోష్టూ లేకుండా సంపూర్ణ స్త్రీత్వం తో ఉంటామట. అంటే ఇప్పుడు నేను సంపూర్ణ స్త్రీని కానా? ఈ మధ్య హార్మోన్లలో మార్పులు వచ్చినట్లు వున్నాయి. మోకాళ్ళ మీద సన్నగా వెంట్రుకలు మొలుస్తున్నాయి.

మొన్నామధ్య బస్సు లో ఒకావిడ ను చూశాను. పెదాల మీద మగవాళ్లలా సన్నటి మీసాలు. అందరూ అదే పని గా ఆవిడ మొహం వంక, ఆ మీసాల వంక అదే పనిగా చూస్తుంటే పాపం ఆమె సిగ్గు తో తలదించుకుంది ఏదో తప్పు చేసినట్లు. ఆవిడ శరీరం లో వస్తున్న హార్మోన్లలో తేడా తప్ప అది ఆమె స్త్రీత్వం లో వచ్చిన మార్పు కాదని నాకున్న మిడి మిడి జ్నానంతో నైనా సరే వాళ్లందరికీ చెప్పాలనిపించింది.
ఇంతకీ నాకు ఈ నెల ముట్టు వస్తుందా ? రాదా? ఇపుడే టెస్ట్ చేసుకుంటే సరిగ్గా తెలియకపోవచ్చు . ఎప్పుడో ఓ అయిదేళ్ళ క్రితం ఓ సారి చూసుకున్నాను. ఇప్పుడు మార్కెట్ లో కొత్త కొత్త రకాలు వస్తున్నాయి. చిన్న గా ముద్దోచ్చే ప్యాకెట్. అది అవునో, కాదో అంతా ఓ సన్నటి పింక్ లైన్ చెప్పేస్తుంది.

పింక్ లైన్ అనుకోగానే మొన్ననే చదివిన ' అండర్ ది థిన్ పింక్ లైన్ ' కొత్త నవల గుర్తుకు వచ్చింది. ఆ కామెడీ వెనుక కనిపించని ఎందరో ఆడవాళ్ళ జీవన విషాదం దాగి ఉందనిపించింది.

ప్రతినెలా ఓ ఎదురుచూపు ఎంత విషాదం. ఓ అమ్మాయి ప్రెగ్నెన్సీ కోసం ఎదురుచూస్తుంటుంది. ఇంట్లోనే ప్రెగ్నెన్సీ టెస్ట్ చేసుకొని చూసుకుంది ఆతృతగా. కడుపుతో వున్నట్లు గుర్తుగా టెస్ట్ లో పింక్ లైన్ వచ్చింది. బాయ్ ఫ్రెండ్ తో సహా అందరికీ కడుపుతో వున్నట్లు చెప్పేస్తుంది. అయితే అలా జరిగిన రెండు మూడు రోజులకే పీరియాడ్స్ వచ్చేస్తాయి. ఏం చేయాలో మొదట అర్థం కాదు. కానీ చూద్దాం. అందరికీ చెప్పేశాను కదా...వచ్చే నెల ప్రెగ్నెన్సీ రావచ్చు కదా అనుకుంటూ రాని కడుపు ని నటిస్తుంది. కాబోయే తల్లిగా తెలిసిన వాళ్ళంతా తను వస్తుంటే డోర్ తీయటం దగ్గర నుంచి బస్సు లో, రెస్టారెంట్ లో సీట్ ఇవ్వడం వరకూ ప్రత్యేకంగా చూడటం ఆమెకు బావుంటుంది. అసలు విషయం తెలిసిన ఒక ఫ్రెండ్ మాత్రం ఆమెను పిచ్చిదానివంటాడు. కడుపు అనేది దాచుకునేది కాదు , అందరికీ బయటకు తెలియాలి కదా...నాలుగైదు నెలలు పోయాక గుడ్డ ముక్కలతో కుట్టిన పిల్లో ను లోపల పెట్టుకొని తొమ్మిది నెలల దాకా మేనేజ్ చేస్తుంది. కడుపు రాకపోయినా , కడుపు తో వున్న వాళ్ళు ఏమేం చేయాలో ఏమేం చేయకూడదో అన్నీ తెలుసుకొని అచ్చంగా అలాగే ప్రవర్తిస్తుంటుంది. చివరకు నాటకీయంగా తొమ్మిది నెలలు నిండుతుండగా కనాల్సిన అవసరం లేకుండా ఆమెకు చర్చి దగ్గర ఓ పసి బిడ్డ దొరుకుతుంది. లోకానికి తన బిడ్డగా పరిచయం చేసేందుకు దేవుడిచ్చిన వరంగా ఆమె ఆ బిడ్డ ను తీసుకుంటుంది.
ఎక్కడైనా అలా జరుగుతుందా? ఎవరైనా కడుపుతో లేకపోయినా ఉన్నట్లు నటిస్తారా? పైగా ఎలాంటి బలమైన కారణం లేకుండా? ఊరికే తమాషాకు ఇదంతా చేస్తారా? అనుకుంది తాను ఆ నవల చదివినప్పుడు. దాని కన్నా తాను ఎక్కువ ఆలోచించిన అంశం ఆ ప్రెగ్నెన్సీ టెస్ట్ గురించి. సో...అది అప్పుడప్పుడు అలా తప్పులు చేస్తుందన్న మాట. ఎందుకైనా మంచిది. దాని మీద ఆధారపడకుండా డాక్టర్ దగ్గరకు వెళ్ళి పరీక్ష చేయించుకోవడమే మంచిదన్న మాట.
చూద్దాం. ముందు ఈ నెల గడవాలి కదా. రాకపోతే అప్పుడు చూద్దాం. పాప పుట్టినప్పుడే తాను ఆపరేషన్ చేయించుకుంటా నన్నది. కానీ బాగా వీక్ గా వున్నానని డాక్టర్ ఒప్పుకోలేదు. కిరణ్ తాను చేయించుకుంటానని చెప్పి అయిదేళ్లయింది కానీ ఇంతవరకూ చేయించుకోలేదు. వేరే పద్ధతులు ఏమైనా వాడమని చెపితే కిరణ్ కి అవి నచ్చవు
. దాంతో ప్రతి నెలా ఇదో నరకం. వస్తుందా, రాదా? రాకపోతే...మళ్ళీ కడుపు వస్తే...బాబోయ్ అబార్షనా? పురిటి నొప్పుల కంటే ఎక్కువట..అందరూ చెప్తుంటారు. నా వల్ల కాదు. ఈ సారి ఏమైనా కానీ, కిరణ్ ని బలవంతంగా తీసుకెళ్ళి ఆపరేషన్ చేయించాలి.

ఈ టెన్షన్ కి తోడు ఈ పి.ఏం.ఎస్. ప్రాబ్లెమ్. పీరియడ్స్ కి ముందు చాలా చికాకుగా, కోపం గా అనిపిస్తోంది. ఊరికే విసుగు. అలసట. ఓ పక్క ఇంట్లో పని, మరో పక్క ఆఫీస్ లో పని ఒత్తిడి. పెరుగుతున్న పిల్లలు. వాళ్ళ హోమ్ వర్క్ లు. వీటిన్నంటి మధ్య మరింత ఎక్కువ నలిగి పోతున్నట్లనిపిస్తోంది. ఒక్కో సారి చచ్చిపోదామా అన్న ఆలోచనలు వస్తుంటాయి. తననెవరూ పట్టించుకోవడం లేదన్న ఫీలింగ్. తెలియకుండానే ఏడుపు వచ్చేస్తోంది. ఎక్కడికైనా పారిపోదామా అనిపిసుంది. కానీ ఎక్కడికి వెళ్తాం? ఎక్కడికెళ్ళినా మన శరీరం , మన మనసు మనతోనే ఉంటాయి కదా. అవి చాలదా? మన బాధ మనం మరిచిపోకుండా చేయటానికి.

పాపం పిల్లలకు ఇవన్నీ ఏం తెలుస్తాయి? అప్పటికీ పాపం వాళ్ళు అల్లరి తక్కువే చేస్తారు. తనకు ఆ కాస్త కూడా తట్టుకునే శక్తి లేదనిపిస్తుంది. కిరణ్ కి చెప్తుంటే ఈ నెలా ఆఫీస్ లో సెలవు దొరకాగానే ముందు ఆ పనే చేయించుకుంటాను అని ప్రతి నెలా ఠంచను గా చెప్తాడు కానీ ఆ సెలవు ఎప్పుడు దొరుకుతుందో? ఆ పని ఎప్పుడు జరుగుతుందో మాత్రం తెలియదు. రాత్రి కి చెప్పినప్పుడు సరే అని తల బుద్ధిగా వూపుతాడు. తెల్లారేటప్పటికీ అంతా మామూలే. అన్నీ మర్చిపోతాడు. ఆ పది రోజులు నా జోలికి రావద్దు, నాతో అనవసరంగా తగువు పడొద్దు అంటే వింటాడా? కాస్త బాగుందనప్పుడైనా వంట చేయడమో, ఇల్లు సర్దడమో, పిల్లల హోమ్ వర్క్ చేయించడమో చేయమంటే సరే, సరే అంటాడు. మళ్ళీ కథ మామూలే. ప్రతి నెలా చెప్పటమే తప్ప...ఇద్దరికిద్దరం, ఏదో చిన్న మాట చిలికి చిలికి పెద్దాడవుతుంది. తెలియని ఆవేశం లో తాను కూడా ఏవో మాట్లాడటం తో అతనూ రెచ్చిపోతాడు. ఓ వారం మౌన యుద్ధం. తరువాత మళ్ళీ ఒకరికొకరు సారీ లు చెప్పుకోవటం. క్షమించుకోవటం.

అంతా అయిన తర్వాత " అయినా నీకు ఆ కోపం ముక్కు చివరే ఉంటుందోయ్! అక్కడ వెంట్రుకలు పడ్డాయి, ఇక్కడ సరిగ్గా తుడవలేదు అంటూ నీ క్రమ శిక్షణ తో మా ప్రాణాలు తోడెస్తున్నావు. పి.ఏం.ఎస్. అనో, మెనో పాజ్ అనో అంటావు కానీ అంతకు ముందు మాత్రం నీకు కోపం లేదా? పీరియడ్స్ కి ముందు పి. ఏం. ఎస్. అంటావు. మళ్ళీ పీరియడ్స్ గొడవ ఓ వారం. అది కాగానే ఓ పది రోజులు ప్రశాంతం. మళ్ళీ నీ పీరియడ్స్ కోసం ఎదురుచూపులు. నీకన్నా మాకే చచ్చే చావుగా ఉందోయ్ ..పోనీ అంత సమస్య గా ఉంటే ఆ యుటెరేస్ తీయించుకోవచ్చు కదా....మీ స్త్రీవాదులకు అదేమంతా బాధ కాదు కదా అంటూ నన్ను మరింత రెచ్చగొడుతుంటాడు.

అసలు నొప్పి కంటే ఆ తలతిక్క వాదన మరీ కోపం తెప్పిస్తుంది. పైగా " నీకు ఈస్ట్రోజన్ తక్కువైందా? లేకపోతే టెస్టోస్టిరాన్ హార్మోన్ విడుదల్ ఎక్కువైందనుకుంటాను. అందుకే నీలో కొన్ని మగలక్షణాలు నెమ్మదిగా వస్తున్నట్లున్నాయి. పోనీ హార్మోన్ రీప్లేస్ మెంట్ థెరపీ చేయించుకోవచ్చు కదా. మాకు కూడా ప్రాణానికి హాయిగా ఉంటుంది" అంటూ తనకు కూడా స్త్రీల శరీరాలకు సంబంధించి చాలా విషయాలు తెలిసినట్లు పేపర్లలో చదివేదంతా ముక్కున పట్టి అప్పచెప్పాడు.
తనకు ఆ మాటలు వింటుంటే మరీ చికాకు ఎక్కువవుతుంది. అప్పుడిక తను కూడా సైంటిఫిక్ గా, లాజికల్ వాదించటం మొదలుపెడుతుంది.
"అసలు స్త్రీత్వమంటే ఏమిటి? పురుషత్వం అంటే ఏమిటి? ఆ లేబుల్ వెనుక వున్నది కేవలం శారీరక ధర్మాలేనా? స్త్రీలు గానో, పురుషులు గానో కొన్ని అవయవాలతో పుట్టడం కాదు, స్త్రీలు స్త్రీలు గా, పురుషులు పురుషులుగా తయారు చేయబడటం గురించి జెండర్ థియరీ ని చర్చకు పెడుతుంది. అయినా మీకు, మాకు మధ్య తేడా ఒక్క క్రోమోజోమే కదా. దానికే ఇంత భిన్నంగా ఉండాలా?
ఈస్ట్రోజిన్ తక్కువైతే నేను స్త్రీని కానా? కాళ్ళ మీదో, పెదాల మీదో జుట్టు పెరుగుతుంటే నేను మగవాడినైపోతున్నట్లా? సరే...నువ్వు చెప్పినట్లే ఈస్ట్రోజిన్ పిల్స్ మింగితే నేను మరింత ఆడదాన్ని అవుతానన్న మాట. అంటే నన్ను నియంత్రించేది, శాసించేది, నిర్ణయించేది ఆ ఈస్ట్రోజిన్ పిల్ నే కానీ నా మనసో, నా ఆలోచనలో, నా ఉద్వేగాలో కాదన్న మాట. అయినా ఎవరు చెప్పారు నీకు ఆడవాళ్ళకు కోపమొస్తే పి.ఏం.ఎస్, డిప్రెషన్ వస్తే మెనో పాజ్ అని. వాళ్ళ మనసు లో జరిగే సంఘర్షణ ను, వాళ్ళ శరీరాలపై, మనసు లపై సాగుతున్న ఒత్తిడి ని మీరు మానవీయంగా అర్థం చేసుకొని సహకరించలేరా " అని అడిగితే చేతులెత్తి మరీ దణ్ణం పెడుతూ " అమ్మా, ఫెమినిస్ట్ గారూ, మీరు సైకాలజీస్టో, గైనకాలజిస్టో అయితే సమాజానికి, స్త్రీ జాతికి మరింత లాభముండేది " అంటూ కిరణ్ తెలివి గా తన వాదనను ముగించేస్తాడు.
ఒక్క క్షణం ఆలోచనలు ఆగగానే మెదడు ఒంటి నొప్పులను గుర్తుపట్టింది. తల దిమ్ము గా ఉంది. ఒళ్ళంతా నొప్పులు. తొడలు పగలగొట్టడమేమిటో ఏమిటో మళ్ళీ మళ్ళీ తెలుస్తోంది. తాజా కాఫీ గింజల వాసన ఉత్తేజాన్ని , ఓ ఉద్వేగాన్ని కూడా ఇస్తోంది. కెఫీన్ ఎక్కువైతే...ఫోలిక్ యాసిడ్ తక్కువైతే...ఊహూ...లాభం లేదు. డైట్ పట్ల జాగ్రత్త గా ఉండాలి. ఉప్పు తగ్గించాలి. ఎక్సర్ సైజ్ లు చేయాలి. స్వీట్స్ మానేయ్యాలి. స్వీట్స్ ఎక్కువ తింటే కోపం మరింత ఎక్కువవుతుందట...ఎక్కడో చదివినది ఆమెకు వెంటనే గుర్తుకు వచ్చింది. ఆమె బుర్ర నిండా అలాంటి ప్రణాళికలు ఎన్నో...ఆచరణ కు వచ్చేసరికి ఏవో ఆటంకాలు.

జీవితాన్ని మొత్తం ఒక ప్లానర్ లో పెట్టి వేటికి చెక్ మార్క్ పెట్టాలో చూసుకుంటోంది. ప్రతి ఉద్వేగాన్ని, ప్రతి ఆలోచనను , ప్రతి డైట్ ని త్రాసు లో వేసి చూస్తోంది ఆమె. ఏది ఎక్కువ తీసుకోవాలి? ఏది తక్కువ తీసుకోవాలి? ఎక్కడో సమతుల్యత లోపించిందని తెలుసు. అది తన కు, మిగతా వారికి మధ్య నా? స్త్రీ, పురుషుల ఆలోచనల్లోనా? మొత్తం సమాజం లోనే ప్రతి ఒక్క దాంట్లోనూ ఈ అసమతుల్యత ఉందా? ఎక్కడో మొదలు పెట్టి ఆమె ఆలోచనలు ఎక్కడికో పోతున్నాయి. సమతుల్యత గురించి ఆలోచించగానే 'మానవ సంబంధాలన్నీ అసమ సంబంధాలే ' అన్న స్టేట్మెంట్ గుర్తుకు వచ్చింది.
ఆమె లోపలి ఆలోచనలు ఆమె చేస్తున్న పనులకు ఎలాంటి అంతరాయం కలిగించలేదు. శరీర భాష ఒకలా ఉంది నొప్పులను చెపుతూ.... శరీరం లో వచ్చిన మార్పులకు ఒక్కో సందర్భం లో మనసు స్పందించిన తీరుని, అనుభవాలను మనసు కొన్ని జ్నాపకాలుగా గుర్తు చేస్తోంది. మైండ్, బాడీ ల మధ్య బాలెన్స్ లోపించింది. రెండూ చెరో భాగం గా ఆమె ని రెండు ముక్కలు చేసి చూపిస్తున్నాయి.

రెండు ముక్కలని కలిపి కుట్టేసి అలా ఆ దేహాన్ని తీసుకెళ్లి ఆఫీస్ లో కూలబడేసింది . తన కేబిన్ లో కూర్చొని బయట కనిపిస్తున్న కొలీగ్స్ ని చూస్తూంటే ఆమె ఆలోచనలు మళ్ళీ క్రితం రోజు ఆఫీస్ లో జరిగిన సంఘటన పైకి మళ్ళాయి.
' మేడమ్ కి అసలే కోపం ఎక్కువ. ఈ మధ్య అదీ మరీ ఎక్కువైనట్లుంది. పి.ఏం.ఎస్. అనుకుంటాను. లేదా అప్పుడే మెనోపాజా? అరే, నీకు తెలీదా? పి. ఏం. ఎస్. అంటే ప్రీ మెను స్త్రువల్ సిండ్రోమ్ ఒక్కటే కాదు. ప్రీ మెనో పాజ్ సిండ్రోమ్ కూడా. నేను మొన్ననే విమెన్స్ పేజీ లో ఆర్టికల్ చదివాను. అది వున్న వాళ్ళు అంతే. ప్రతి చిన్న దానికి రెచ్చిపోతుంటారట, ఏ మాట అన్నా కయ్యిమని లేస్తారట. నువ్వు చూసావు కదా, మేడమ్ ఇదివరకు అప్పుడప్పుడూ కోపం గా ఉన్నా, సామాన్యం గా నవ్వుతూ ఉషారుగా , ఉత్సాహంగా ఉండేవారు. ఇప్పుడు చూడు. ఎప్పుడు చూసినా చిటపటలు. ముఖం మాడ్చుకోవటాలు. పైగా మనమేదో చేసినట్లు మన మీద అయిన దానికి,కాని దానికి ఎగరటాలు. ఇంట్లో వాళ్ళ ఆయన, పిల్లలు ఎలా భరిస్తున్నారో? ' అని ఒక కింది ఉద్యోగి ఉవాచ.

మరో ఆయన దానికి వత్తాసు పలుకుతూ ' అయినా, ప్రతి దానికి మేం సమానం అంటూ వస్తారు కానీ వీళ్ళు సరిగ్గా పని చేసేది ఎక్కడా? వీళ్ళు ఎలా పని చేస్తారో, వీళ్ళకు ప్రమోషన్లు ఎలా వస్తాయో మనకు తెలీదా? హాయిగా మాకు పి. ఏం. ఎస్. అని మెడ లో బోర్డ్ కట్టుకోవచ్చు కదా కుక్క పిల్లల్లాగా , అందరికీ తెలిసేలాగా...అది చూసైనా మన లాంటి సంస్కారవంతులు , చదువుకున్నవారు కొందరైనా జాలి పడతారు కదా' అంటూ పళ్ళు ఇకిలిస్తూ తన జోక్ కి తానే విరగబడి నవ్వాడు.

కేంటిన్ నుంచి తిరిగి వస్తూ, వర్క్ గురించి ఏదో మాట్లాడడమని వాళ్ళ దగ్గరకు వెళ్లబోయినదల్లా ఆ మాటలు, అవి తన గురించేనని తెలుసుకున్నాక అలా నిలబడి వింటూ ఉండిపోయింది. అడ్డూ అదుపు లేకుండా సాగిపోతున్న ఆ కామెంట్ల కు తలపోటు వచ్చి మళ్ళీ కేంటిన్ వైపు కి మళ్ళింది ఆమె నిస్సత్తువ గా. వాళ్ళ మాటలకో, శరీరం లోని అలసట కో కానీ కళ్ళు బైర్లు తిరిగిపోతున్నాయి. స్పృహ తప్పుతున్నట్లనిపిస్తోంది.

నిన్నటి వాళ్ళ మాటలు మళ్ళీ మళ్ళీ గుర్తుకు వచ్చి మనసు ని తూట్లు పొడుస్తున్నాయి. ఎందుకిలా మాట్లాడతారు కొందరు? కొంత మంది కొలీగ్స్ మగవాళ్లైనా ఎంత సెన్సిబుల్ గా వుంటారు వర్క్ విషయం లోనైనా, పెర్శనల్ విషయాల్లోనైనా.. అదేమిటో కొందరు కాలం తో పాటు వయసు ని పెంచుకుంటారు కానీ బుద్ధి మాత్రం అణు మాత్రం కూడా ఎదగనివ్వకుండా జాగ్రత్త పడతారు.

మగ బాస్ లు కోపం గా ఉంటే అబ్బో చండ శాసనుడు అంటూ భయపడతారు. అదే ఆడబాస్ లు స్ట్రిక్ట్ గా ఉంటేనో, కోపం గా అరిస్తే నో వెంటనే పి.ఏం.ఎస్., మెనో పాజ్ అంటూ టాగ్స్ కట్టేస్తారు. నిజానికి అలాంటి శారీరక స్థితులు అటు మానసికంగానూ, ఇటు దేహ పరంగానూ ఎంత నరకాన్ని చూపిస్తాయో అటు ఇంట్లో మగవాళ్ళకు, ఇటు ఆఫీస్ల్లో కొలీగ్స్ కి కూడా అర్థం కాదు.

పి.ఏం .ఎస్.లు, మెనో పాజ్ లాంటివి మగవాళ్ళకు కూడా తెలిసిపోయినందుకు సంతోషించాలా? అవి కూడా వాళ్ళకు ఆడవాళ్ళ మనసు లాగానే అర్థం కాకుండా మిగిలిపోయినందుకు బాధ పడాలా?

మనకు కనీసం ఎందుకిలా ఉంటోందో అర్థమవుతోంది. పాపం మన అమ్మలకు, అమ్మమ్మలకు, బామ్మలకు ఆ కొద్ది వెసులుబాటు కూడా లేదు. వాళ్ళు ఎన్ని బాధల్ని కడుపు లో దాచుకొని జీవితాల్ని వెళ్లమార్చారో తల్చుకున్న కొద్దీ దుఃఖం వస్తోంది.
ఇప్పుడర్థమవుతోంది ఆడవాళ్ళకు గతం లో హిస్టీరియాలు, మానసిక రోగాలు ఎందుకు ఎక్కువ వచ్చేవో? అసలు నిజంగా అవి ఆ జబ్బులో లేక ఇలాగే వాళ్ళ బాధల్ని పట్టించుకోకుండా వాళ్ళు కొంచెం ఉద్వేగం గా ప్రవర్తిస్తే హిస్టీరియా అని పేర్లు పెట్టేసేవారో ఎవరికి తెలుసు? ఇలా వాళ్ళు లోపల్లోపల కోపాల్ని, ఆవేశాల్ని, బాధల్ని అన్నింటిని కుళ్లబెట్టుకొని, కుళ్లబెట్టుకొని ఇంకెంత మానసిక హింస అనుభవించేవారో కదా!

మెనో పాజ్, పి.ఏం. ఎస్. స్త్రీ శరీర సహజ ధర్మాలని, అది వారి జీవితం లో ఓ అనివార్యమైన దశ అని , కుటుంబం సహకరిస్తే దాన్ని సమర్థం గా ఎదుర్కోగలరని వీళ్ళకు అర్థమయ్యాలా ఎవరు చెప్తారు? ఈస్త్రోజిన్ లోనే స్త్రీత్వం ఉండదని, అది మన లోపలి మానవీయ ఆలోచనల్లో ఉందని వీళ్ళకు ఎలా చెప్పాలి? అనుకుంటూ ఆమె ఆవేదన తో కళ్ళు మూసుకుంది.

ఆమె గాయ పడ్డ హృదయానికి సంకేతమా అన్నట్లు లోపల నుంచి ఒక రక్తస్రావం జీవ్వున ఎగసి ప్రవాహం లా ముందుకు ఉరికురికి వస్తోంది.
******
( ఈ కథ 'వార్త' ఆదివారం సంచికలోనూ ( 2003 లోనో, 2004 లోనో), ఏపీవీక్లీ డాట్ కామ్ లోనూ ప్రచురితం)

అమ్మకో ఉత్తరం !

2011-07-25T18:36:00.005-05:00

ఇందాక నీతో ఫోన్ లో మాట్లాడుతుంటే సడెన్ గా లైన్ కట్ అయిపోయింది. ఇంట్లో ఉన్న కంప్యూటర్ నేర్చుకొని ఈమెయిల్ ఇవ్వడం అలవాటు చేసుకొమంటే వినవు కదా అమ్మా! ఇప్పుడు చూడు, నాకెంత టైమ్ వేస్టో. ఆ కాలింగ్ కార్డులతో ఫోన్ చేస్తుంటే మనిద్దరి మాటలు మధ్య లో ఉన్న మధ్యధరా సముద్రం లోనో, అరేబియా సముద్రం లోనో కలిసిపోతుంటాయి. అన్నయ్య ను అడిగితే నీకు ఈ మధ్య సరిగా వినపడటం లేదని, ఫోన్ చేసినా ఉపయోగం లేదని చెప్పాడు. ఇక తప్పుతుందా మరి అని ఈ ఉత్తరం మొదలుపెట్టాను. అమెరికా కబుర్లేమిటి అంటూ అక్కయ్య నన్ను ప్రాణం తీస్తోంది. కాన్ఫరెన్స్ కాల్ చేసి మనం ముగ్గురం ఫోన్ లో హాయి గా కబుర్లు చెప్పుకుందామంటే దిక్కు మాలిన కాలింగ్ కార్డ్ లు ఉన్నట్లుంది ఉలుకుపలుకుల్లేకుండా అవుతాయి.
నువ్వు ఊరికే బాధపడుతుంటావు కానీ అమ్మా, నాకేమైంది? ఇక్కడ నేను హాయిగా వున్నాను. నా గురించి ఊరికే దిగులు పడకు. నేను, మా ఆయన , పిల్లలం అందరం సుఖం గా ఉన్నాం. నువ్వు నిశ్చింతగా ఉండు. నేను సరిగ్గా వండుకొని తింటున్నానో లేదో అని ఊరికే దిగులు ఇదై పోకు. ఓ పది రోజులు ఏదో నీ మాట తీసెయ్యలేక, ' అమ్మ వారు' పోసిందని జాగ్రత్తగా పథ్యం చేశాను. ఇవాళ ఆదివారం తలంటుస్నానం చెశాను కానీ పోలేరమ్మ కు పెరుగన్నం నైవేద్యం మాత్రం పెట్టడం వీలు కాలెదు. నా తెల్లటి మొహం మీద మచ్చలు పడ్డాయేమోనని నువ్వంత కంగారు పడుతున్నావు కానీ ఇక్కడ డాక్టర్లు అతి శ్రద్ధ్గగా, పరమ జాగ్రత్త గా చూసుకుంటున్నారనుకో. ' చికెన్ పాక్స్' అని తెలియగానే ఎంత హడావిడి చేశారనుకున్నావు! ఎవరెవరికి ఎప్పుడెప్పుడు ఈ జబ్బు వచ్చి ఉంటుంది అన్న దాని మీద మన వంశ వృక్షమంతా తిరగేశారు. అసలు ముందు వాళ్ళు చేసిన పనేమిటనుకున్నావు? నన్ను ఎమర్జెన్సీ రూమ్ కు పంపటం. ఎన్ని రకాల పారీక్షలు చేయవచ్చో ఒక్కటీ వదలకుండా అన్నీ చేశారు. వాళ్ళ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పలేక నా తల ప్రాణం తోక కు వచ్చినా పేషెంట్ల పట్ల వాళ్ళ శ్రద్ధ చూసి ముచ్చటేసిందనుకో. ఓ విషయం మాత్రం తెలిసి వచ్చింది. అనంతపురం లోనే కాదు, అమెరికా లో కూడా ' అమ్మ వార్లకు' అయ్యవార్లకు కూడా మందుల్లేవని. కానీ ఇండియా
అక్కడైతే సన్నగా బక్క పీచు లాగా వున్నానని అందరూ ఏడిపించేవాళ్ళు కానీ ఇక్కడకొచ్చాక నేను మంచి రంగు వచ్చాను. అమెరికా గాలి, నీళ్ళు నాకు బాగా సరిపడ్డాయి. కాకపోతే ఇక్కడి నీళ్ళకు నా జుట్టు కాస్త చిట్లినట్లుంటే సన్నగా పిలకలా వుందని నాకే చికాకనిపించి చక్కగా భుజాల దాకా కత్తిరించేసుకున్నాను. బుద్ధిమంతుల జడ భుజాలు దాటదని నువ్వే చెప్పావు కదా. సో, అలా బుద్ధిమంతురాలినైపోయానన్న మాట.
నన్ను చూసి అయిదారేళ్ళయిందని బెంగెట్టుకున్నానన్నావు. నిజమేననుకో. నాకు రావాలనే ఉంది కానీ ఇండియా ఎప్పుడొద్దామన్న ఏదో ఒక ఇబ్బంది. వర్షాకాలం లో వస్తే మన వీధుల నుందా ఆ బురద, మట్టి, రోడ్డు పక్కన ఎట్సెట్రా... తల్చుకుంటేనే రోత. చలికాలం లో వద్దామంటే మనింట్లో హీటింగ్ లేదు. ఇంక ఎండాకాలం సెలవులకు వద్దామంటే అబ్బో..ఆ ఎండ...ఆ ఉక్కపోత...పైగా ఇక్కడ పిల్లలు సమ్మర్ యాక్టివిటీస్ అన్నీ మిస్ అవుతారు. ఇక ఎప్పుడు రమ్మంటావో నువ్వే చెప్పు.
ఇందాక నువ్వడిగినదేమిటి? సంతోషంగా వున్నానా అనేనా? నీకా అనుమానం ఎందుకు వచ్చింది? అమెరికా లో ఉండటమేమిటి ఏమిటి? ఒట్టి సంతోషమా? బ్రహ్మానందంగా ఉంటుంది. స్వేచ్ఛకు ఈ దేశం పెట్టింది పేరు. కొద్ది రోజులు పోతే, అప్పుడే పుట్టిన పిల్లకు పేరు కూడా ఆ పసి గుడ్డునే అడిగి పెడతారేమో! ప్రతి మనిషి మాటకు విలువుంటుంది. ఎవరి 'ఛాయిస్' కి ఎవరూ అడ్డురారు. ఇక సౌకర్యాల విషయానికొస్తే ఈ దేశం లో వున్నన్ని సౌకర్యాలు అంతరిక్షం లో కూడా ఉండవేమోనమ్మా. నీకో నిజం చెప్పనా? శరత్ నల్లగా తుమ్మ మొద్దు లా వున్నా, ఎందుకు ఇష్టపడి మరీ పెళ్లి చేసుకున్నది? అతను అమెరికా లో ఉద్యోగం చేస్తున్నాడనే కదా! ఏ మాటకామాటే చెప్పుకోవాలి. ఇక్కడ ఆడవాళ్ళకు సూది బెజ్జం లో దారం ఎక్కించే పని కూడా ఉండదు. ఒంట్లో కొవ్వు కరగాలంటే జిమ్ కెళ్ళి వాకింగ్ నో, జాగింగ్ నో చేయాల్సిందే కానీ ఒళ్ళు అలిసే పనులే ఉండవు. ప్రతి దానికి మెషిన్లు ఉంటాయి. పర్సు లో డబ్బుల బరువు కూడా ఉండదు. ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు ఎక్కడ కావాలంటే అక్కడ మెషీన్ లో పెట్టి కార్డ్ పెట్టి డబ్బులు తీసుకోవడమే.
మెషిన్లకు టైమ్ సెట్ చేసి పెడితే అన్నీ అవే చేసుకుపోతాయి. కాళ్ళున్నా , లేకపోయినా బాధ లేదు. కార్లుంటే చాలు. ఎక్కడికైనా ఝామ్మంటూ వెళ్లిపోవచ్చు. విశాలమైన రోడ్లు. పచ్చటి చెట్లు. రకరకాల పూల మొక్కలు. ముఖ్యం గా తెల్లగా, పరిశుభ్రంగా మెరిసిపోయే బాత్ రూమ్ లు. కావల్సినంత అప్పు చేసే స్వేచ్ఛ. ఇంతకన్నా ఎవరికైనా మరీ ముఖ్యంగా ఆడవాళ్ళకు కావాల్సిందేముంటుంది చెప్పు. అడుగడుక్కి షాపింగ్ మాల్స్. ఒక్కో మాల్ లో లెక్కలేనన్ని షాప్ లు. తిరగటానికి ఓపిక ఉండాలే కానీ ఒక్కో దాని లో ఎన్ని వెరైటీలో! ఎప్పుడూ ఏదో ఒక క్లియరెన్స్ సేల్ ఉంటూనే ఉంటుంది. అసలు లోపలకు వెళితే బయటకు రాబుద్ధి కాదనుకో. జగదేక వీరుని కథ లో రామారావు ఒక్కో లోకానికి వెళ్ళి వస్తుంటాడు చూడు. అలాగన్న మాట. మనకు కూడా ఒక్కో మాల్ లోకి వెళ్ళి వస్తుంటే అచ్చంగా అలాగే అనిపిస్తుంటుంది.
ఒళ్ళు కొవ్వు కాకపోతే ఇక్కడ కూడా ఆడవాళ్ళకు బోలెడు కష్టాలుంటాయని వాదించే వాళ్లనేమనాలి? నువ్వే చెప్పు. ఇక్క డ పని మనిషి రాలేదని హడావిడి పడనక్కర లేదు. ఇడ్లీ పిండి సరిగ్గా పూలవలేడ్ని దిగులు పడక్కరలేదు. పంటలు బాగా పండ లేదనో, వర్షాలు సరిగా కురవలేదనో, పుష్కరాల కోసం చుట్టాలు ఎక్కువ వచ్చారనో, ఆడపడుచుకు డబ్బులు పంపించాలనో దిగులు మేఘాల్లేవు. అడగకుండా ఎదురింటి పిల్లలు కూడా మన ఇంటికి రారు. పంచదారో, పది రూపాయలో అప్పు అడిగే పక్కింటి వాళ్ళు లేరు. వద్దన్నా పిలిచి మరీ డబ్బులు అప్పిచ్చే దేశం లో ఆడవాళ్ళు సుఖం గా లేకపోవడమేమిటమ్మా! అంతా నీ చాదస్తం కాకపోతేనూ!
చెత్త పారేసుకోవటం దగ్గర నుంచి బస్సులు తిరగటం దాకా ఇక్కడంతా ప్రతిదీ ఓ పద్ధతి గా జరుగుతుంది. బస్సు ఏ స్టాప్ లో ఏ నిమిషానికి ఆగుతుందో స్కేడ్యూల్ లో ఉంటుంది. వాన అయినా, చలి అయినా అందులో మార్పేమి ఉండదు. మన దేశం లో నైతే స్టాప్ ఎక్కడో ఉంటుంది. బస్సు ఎక్కడో ఆగుతుంది. ఎప్పుడు ఏ బస్సు ఎందుకు వస్తుందో, అసలెందుకు బస్సు రాలేదో జ్యోతిష్కులు కూడా చెప్పలేరు కదా. పై పెచ్చు బంద్ లనీ, రాస్తారోకోలనీ ఎప్పుడూ ఏవో ఆటంకాలు. అంటే అన్నానంటావు కానీ మన వాళ్లోట్టి వెధవాయిలోయి అన్న గిరీశం మాట ఎంత నిజమనుకున్నావు!
నాకైతే ఇక్కడ ప్రాణం తెరిపిన పడ్డట్లుందనుకో. అక్కడైతే పొద్దుట పాల ప్యాకెట్లు అయిపోతాయేమోనన్న టెన్షన్ తో తెల్లారేది. కానీ ఇక్కడ అలాంటి గొడవ లేదు. కాఫీ మేకర్ లో టైమ్ సెట్ చేసి రాత్రే కాఫీ పౌడర్ వేసి పెడితే పొద్దుట కరెక్టు గా మనం లేచే సమయానికి వేడి వేడిగా పొగలు కక్కుతూ డికాక్షన్ రెడీ గా ఉంటుంది. పాల ప్యాక్తెట్లు అయిపోతాయని పొద్దుటే నాలుగుగంటలకు నువ్వు లేచి వెళ్ళేదానివి కదా. అవన్నీ గుర్తొస్తే ఇప్పటి దాకా నువ్వేన్ని కష్టాలు పడ్డావో, ఇంకా ఎన్ని కష్టాలు పడతావో తలుచుకుంటే గుండెబరువెక్కుతుందనుకో.
ఇప్పటికైనా నా మాట విను. నీ మనసు మార్చుకో. నీ వీసా పేపర్లు పంపిస్తాను. ఇక్కడకు వచ్చేయి. నీ జీవితం లో కాస్త సుఖపడటం అంటూ ఏదైనా ఉంటే, అది అమెరికా లో మాత్రమేనని మరిచిపోకు. ఇక్కడేదో చాలా చలి గా ఉంటుందని నువ్వు భయపడతావు కానీ పై నుండి కింద దాకా దట్టమైన కోట్లేసుకొని ఇంట్లో హీటింగ్ పెట్టుకొని హాయి గా ఓ పెగ్ వైన్ తాగితే చలా, గిలా ...ఇక్కడ టైమ్ ని, వాతావరణాన్ని అన్నింటినీ మనం కంట్రోల్ చేసుకోవచ్చు. ముందుకు , వెనక్కి తిప్పుకోవచ్చు. మొన్ననే మేం టైం ని ఒక గంట వెనక్కు తిప్పుకున్నాం కూడాను. అదేం చోద్యమే అనకు. కారణం నేను చెప్పినా నీకర్థం కాదు.
ఇక్కడన్నీ రాజభోగాలేనమ్మా, మైనస్ డిగ్రీల చలి లో కూడా పంపు తిప్పితే వేడి నీళ్ళు. ఆకలేస్తే అయిదు నిముషాలుకూడా ఆగక్కరలేకుండా ఎప్పుడూ రెడీ గా ఉండే సెరియల్స్, శాండ్ విచెస్, ఇన్ స్టంట్ రైస్. చిన్నప్పుడు జ్వరం వచ్చినప్పుడు బ్రెడ్ తినమంటే గొడవ చేసేదాన్ని కదా. ఇప్పుడు ఆ పట్టింపు లేదు. అమెరికా లో ముందు మనం అలవాటు చేసుకోవాల్సింది సెరియల్స్, శాండ్ విచెస్ తినటమే. టైం లేకపోతే కూరలు తరిగే పని కూడా లేదనుకో. అన్నీ ఫ్రోజెన్ వే దొరుకుతాయి. అలా సీల్ తీసి ఇలా బాణలి లో పడేయటమే. పడీ పడీ తెల్లగా మెరిసేలా గిన్నెలు తోమక్కర లేదు. ఒక్క సారి పై పైన కడిగి డిష్ వాషర్ లో పడేస్తే చాలు. గిన్నెలను శుభ్రం గా కడిగి తడి గా లేకుండా డ్రై కూడా చేసే పెడతాయి. వారానికో సారి బట్టలు, దుప్పట్లు, కర్టెన్లు అన్నీ చక్కగా వేటికవి విడి విడిగా జాగ్రత్త చేసుకొని వాషింగ్ మెషిన్లో పడేస్తే చాలు. బాత్ టబ్ లు, కమోడ్ లు వారానికో సారి గంట సేపు బ్రష్ చేస్తే వారమంతా తెల్లగా మెరుస్తుంటాయి. వారం లో అయిదు రోజులు ఆఫీస్ పని. వీకెండ్ మొత్తం ఇలా ఇంటి పని. చూశావా? నేనెంత పని మంతురాలినై పోయానో! అక్కడైతే ప్రతి పనికీ పని మనుష్యుల్నీ బతిమి లాడాలి. వాళ్ళు నాగాలు పెడితే ఎంత టెన్షన్ పడే వాళ్ళం! ఇక్కడ అలాంటి డిపెండెన్సీ ఏమీ లేదు. మన పనులు మనం చేసుకోవడం శరీరానికి ఎంత ఆరోగ్యం అనుకున్నావు. ఈ సారి మేమంతా ఇండియా వచ్చినప్పుడు పని పిల్ల చెప్పకుండా ఎగ్గొట్టిందని నువ్వేమి కంగారూ పడిపోకు. అమెరికా అమ్మాయి అంటే అసలు సిసలైన పని మంతురాలు అంటుంది నా ఫ్రెండ్ అరుణ. ఈ సారి నువ్వే చూస్తావు గా నేను బాత్ రూమ్ లు ఎంత బాగా క్లీన్ చేస్తానో, ఇల్లు ఎంత బాగా నీట్ గా పెడతానో!
వారం రోజులు ఆఫీస్ తో కొంచెం బిజీ గా అనిపించినా వీకెండ్ మాత్రం చాలా హేపీ గా , జాలీ గా రక రకాల పార్టీలతో గడిచిపోతుంటుంది. ఒక్కో వారం ఒకొక్కళ్ళ ఇంట్లో పార్టీ. అచ్చంగా మనం వారాలు చెప్పుకున్నట్లు. సగం పార్టీలు పాట్ లక్ లే. అంటే ఏమీ లేదు. ఒకొక్కళ్లం ఒక్కో వెరైటీ చేసి తీసుకెళతాం. లేదంటే అన్నీ వంటలు ఒకరే చేయాలంటే ఎంత కష్టం! ఇలా అందరూ ఎవరూ ఎక్కువ కష్టపడకుండా, ఎవరి మనసు ఎక్కువ నొప్పించకుండా నడుచుకుంటుంటారు. ఇక్కడ ఏడుపులు, నవ్వులు, పుట్టినరోజులు , చావు పలకరింపు లు ప్రతీదీ టైం సెట్ చేసి పెట్టుకున్నట్లు జరిగిపోతుంటాయి. బర్త్ డే లు, వెడ్డింగ్ యానివర్సరీలు, బేబీ షవర్లు అన్నింటికీ వీకెండే మంచి ముహూర్తం. మనకేం జరిగినా తీరిగ్గా కూర్చొని వీకెండ్ లో ఏడ్చుకోవచ్చు. అక్కడైతే ప్రతీ నెలా ఏదో ఒక పండుగ. కొత్త బట్టలు, పిండి వంటలు, పట్టు చీరలు, పేరంటాలు. మనకి ఇష్టం లేకపోయినా చుట్టు పక్కల వాళ్ళ కోసమైనా ఏవో ఒకటి చేయాల్సి వచ్చేది. అబ్బో, ఎంత హైరానో కదా. మన దీపావళి, సంక్రాంతి కంటే హేలోవిన్, థాంక్స్ గివింగ్ , క్రిస్ మస్ లైతే బాగా గుర్తుంటాయి. ఎందుకంటే వాటికి అధిక మాసాలు, తిథుల గొడవ లేదు.
ఇవన్నీ చదివిన తర్వాత నీకు బాగా అర్థమయ్యే ఉంటుంది. నేనెంత పరమానందంగా జీవితం గడుపుతున్నానో! ఇప్పటికైనా నా గురించి దిగులు పడటం మానేసి నీకు తెలిసిన ఆడపిల్లలకు అమెరికా జీవితం గురించి, అమెరికా మొగుళ్ళతో వచ్చే లాభాల గురించి చెప్పు. మన భాష , మన దేశం, మనసు, గినసు అంటూ పెట్టుకుంటే అన్నీ కష్టాలే కానీ సుఖాలేమున్నాయి చెప్పు? కాబట్టి అలాంటి ట్రాష్ ని అక్కడే కృష్ణ లో కలిపేసి ఇక్కడున్న మెషిన్లతో పాటు మనం కూడా ఒక మెషీన్ గా మారిపోతే మనకూ లాభం, మన దేశానికి కూడా లాభం.
ఎన్నాళ్లయిందో కలం పట్టుకొని తెలుగు లో ఉత్తరం రాసి. అక్షరాలు కుదురుగా, ముత్యాల్లా లేవని తిట్టబోకు. అసలు తెలుగు ఈ మాత్రమైనా మర్చిపోకుండా నేను రాసినందుకు సంతోషించు. నీకీలా ఉత్తరం రాస్తుంటే గుండెపట్టేస్తోంది. రియాల్లీ ఐయాం మిస్సింగ్ యూ మామ్.
ఇలా నీకుత్తరం రాస్తుంటే అచ్చంగా అప్పగింతలప్పుడు వచ్చాయి చూడు అట్లా నిజం కన్నీళ్లే వచ్చేస్తున్నాయి. టిష్యూ పేపర్ కావాలి. ఇప్పటి వరకూ వాటి మీదే నీకు లెటర్ రాశాను. ఉంటానమ్మా! ఎలాగైనా ఈ మెయిల్ ఇవ్వడం అలవాటు చేసుకో. నాకు ఈ ఉత్తరం రాసే ఆబ్లిగేషన్ తప్పుతుంది.
అదుగో మైక్రోవేవ్ లో అన్నం పెట్టాను. అయిపోయినట్లు చిన్న గంట మోగిన శబ్దం. నాలుగు పొయ్యిల మీద నాలుగు వంటలున్నాయి. మళ్ళీ పదిహేను రోజుల వరకూ వంట కుదరదు. అన్నీ ఇవాళే చేసుకోవాలి. డ్రయ్యర్ లో బట్టలు తీసి మరో లోడ్ బట్టలు వేయాలి. వచ్చే వారానికి సరిపోయే ఊపిరి కూడా ఈ వీకెండ్ లోనే పీల్చుకోవాలి...ఉం...టా....

( ఈ కథ ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం లోనూ, తెలుగునాడి లోనూ (2004 లోనో, 2005 లోనో ) ప్రచురితం )

ఎన్నడూ విచారణకు అంగీకరించకూ!

2011-07-21T00:48:00.008-05:00

కథానుభవం-8

' మృణ్మయనాదం' లో అహల్య హెచ్చరిక

అపురూప సౌందర్య రాశి అహల్య ను నైతికానైతికతల త్రాసు లో తూచి చలనం లేని శిల ను చేశారు. రాముడి పాద స్పర్శ తో శాప విమోచనం జరిగిందని చెప్పి అసలు విషయం మీద జరగాల్సిన చర్చకు అవకాశం ఇవ్వకుండా అహల్య కథ ను ముగించేశారు. పంచ మహా పతివ్రతల్లో ఒకరుగా ఆమె ను చేర్చి ఆ తర్వాత ఘనకీర్తులందించారు.అహల్య మారు వేషం లో వున్న ఇంద్రుడిని గుర్తించిందా? లేదా? మారు వేషం లో వచ్చింది ఇంద్రుడని తెలిసి తెలిసీ అహల్య ఆ తప్పు చేసిందా ? లేక ఇంద్రుడి చేతిలో ఆమె మోసగించబడ్డదా? యుగాల నుంచి అహల్య తప్పొప్పుల గురించి ఈ చర్చ జరుగుతూనే వుంది.
" విచారణ జరపడం అంటే అపనమ్మకమే కదా. దాని కంటే ఏదో ఒక నమ్మకం నయం కదా!" అన్న ప్రధానమైన ప్రశ్న ను అహల్య పాత్ర ద్వారా లేవనెత్తుతుంది ఓల్గా తన ' మృణ్మయ నాదం ' కథలో. .మన మీద ఒకరు అధికారం తో, పశు బలం తో చేసే విచారణ వెనుక వున్న కుట్ర గురించి అహల్య మాట్లాడుతుంది. నా తప్పొప్పులను మీరు నిర్ణయించటం కాదు, అసలు వాటిని విచారించే అధికారం మీకెవరు ఇచ్చారు? అని ప్రశ్నిస్తుంది . అంతేకాదు." ఎవరి సత్యం వారిది.సత్యాసత్యాలు నిర్ణయించగలిగే శక్తి ఈ ప్రపంచం లో ఎవరికైనా వుందా?" అని కూడా నిలదీస్తుంది.
అహల్య నుంచి , సీత నుంచి, రేణుక నుంచి ఇప్పటి దాకా కుటుంబాల్లో, చట్టాల్లో, కోర్టుల్లో, నడి రోడ్డు మీద స్త్రీలుతమ మనసు ల్లో ఏమనుకుంటున్నారో, శరీరాలు ఏం కోరుకుంటున్నాయో, ఏం చేస్తున్నాయో ఎన్ని సార్లు చర్చలు, విచారణలు జరిగి ఉంటాయో కదా! ఈ రోజు కి కూడా ఎక్కడో ఓ చోట, ఎవరో ఒక స్త్రీ మీద ఏదో ఒక రకమైన విచారణ జరుగుతూనే వుంది. ఆమె తప్పొప్పులను ఎవరో ఒకరు వెయ్యి కళ్ళతో నిర్ధారిస్తూనే వున్నారు. ఓల్గా ఈ కథ ద్వారా మాట్లాడుతోంది దాని గురించే. మన మనఃశరీరాల విచారణలో ముందు స్త్రీలకు తమ మీద తమకు అధికారం ఉంటుంది. అది మరెవ్వరి హక్కు కాదు. సొంతం కాదు అని అహల్య పాత్ర ద్వారా ఓల్గా మరో సారి స్పష్టం చేస్తోంది.
తొలి సారి అహల్య ని కలిసినప్పుడు " మీరు చేయని తప్పుకు దోషి గా నిలబడ్డారు " అని సీత ఆమె పట్ల జాలిపడుతుంది.
" ఈ లోకం లో అనేక మంది ఆడవాళ్ళు అలా నిలబడాల్సిందే గదా సీతా!" అంటుంది అహల్య.
" మీకు తెలియదు గదా అతను మీ భర్త కాదని" అన్న సీత సందేహానికి
" మారు వేషం లో వచ్చింది నా భర్త కాదని నేను గుర్తించానా, లేదా? లోకం లో అనేక మందిని వేధించే ప్రశ్న ఇది. నా భర్త కు మాత్రం ఆ తేడా లేదు. నాకు తెలిసినా, తెలియకపోయినా ఆయనాకొకటే. ఆయన వస్తువు తాత్కాలికంగా నైనా పరహస్తమయింది. మైలపడింది. మైల, శౌచం, పవిత్రం, అపవిత్రం, శీలం, పతనం -- ఈ పదాలను బ్రాహ్మణ పురుషులెంత బలంగా సృష్టించారంటే ఇందులో సత్యాసత్యాల ప్రసక్తే లేదు. విచక్షణే లేదు" అన్న అహల్య సమాధానం ఎంత సూటిగా, ఎంత నిర్భయంగా, ఎంత స్పష్టం గా ఉందో చూడండి.
అహల్య అంత స్పష్టం గా చెప్పినా సీత కు ఇంకా పూర్తిగా అనుమాన నివృత్తి కాలేదు. రాముడి మాటలు నిజమేనేమో, అహల్య సౌశీల్యవతి కాదేమో అనుకుంది. అప్పుడు అహల్య మరింత స్పష్టంగా యుగాల తరబడి తన మనసు లో దాచుకున్నవాటిని ప్రకటించించింది.
" నాలా మాట్లాడే స్త్రీలను భరించటం కష్టం సీతా. నేను తప్పు చేశానని ఒప్పుకుంటే భరిస్తారు. పాపానికో ప్రాయశ్చిత్తం ఉంటుంది. తప్పు చేయలేదని వాదిస్తే నా మీద జాలి పడతారు. అన్యాయంగా దోషం ఆరోపించారని నా పక్షం వహిస్తారు. కానీ నా తప్పొప్పులతో మీకేమిటి సంబంధం? అది విచారించే హక్కు, అధికారం మీకెవరిచ్చారంటే మాత్రం ఎవరూ సహించరు".
" ఆ అధికారం గౌతమ మహర్షి కి కూడా లేదా?" భార్యల శీలం మీద భర్తలకు అధికారం వుంటుందని అందరూ చెప్పే మాటలను నమ్ముతూ అమాయకంగా ప్రశ్నిస్తుంది సీత.
" లోకం ఆయనకు ఆ అధికారాన్ని ఇచ్చింది. నేనివ్వలేదు. నేనివ్వనంత వరకూ ఎవరూ నా మీద అధికారాన్ని పొందలేరు" అంటుంది అహల్య.
చేసిన తప్పుకు అహల్య శిలలా పడి ఉందని అందరూ అనుకునే దానికి అహల్య చెప్పిన సమాధానం ఇది " ఇన్నేళ్లూ నేను ఈ విశ్వం లో నా అస్తిత్వాన్ని గురించి ఆలోచిస్తున్నాను. ప్రపంచం ఏ నీతుల మీదా, ధర్మాల మీద నడుస్తోందో, వాటికి మూలమేమితో తెలుసుకున్నాను. నేనెంతో జ్నానమ్ సంపాదించాను. సత్యం ఎప్పుడూ ఒక్కలాగే వుండదని, నిరంతరం మారుతూ ఉంటుందని తెలుసుకోవటమే నేను సంపాదించిన జ్నానం. "
సీత, అహల్య ల కలయిక, వారిద్దరి మధ్య జరిగిన ఈ సంభాషణ అంతా కూడా అరణ్యవాస సమయం లో జరిగింది. చివరగా వెళ్లబోయే ముందు అహల్య, సీత కి ఒక హెచ్చరిక లాంటి సలహా కూడా ఇస్తుంది. " ఎన్నడూ విచారణకు అంగీకరించకూ సీతా. అధికారానికి లొంగకు" .
రావణ సంహారం తర్వాత సీత ను అగ్నిపరీక్షకు సిద్ధం కమ్మని లక్ష్మణుడు రాముడి ఆజ్న ను తీసుకువచ్చినప్పుడు సీత కు మొట్టమొదట అహల్య గుర్తొచ్చింది. ఆమె చెప్పిన ప్రతి మాట స్ఫురణకు వచ్చింది. అయినా సరే సీత రాముడి కోసం అగ్నిపరీక్ష కు సిద్ధపడింది. లోకం ముందు రాముడు నిస్సహాయుడు, బలహీనుడు అని సీత కు అర్థమయింది. లోకమంటే అది చెప్పే నీతి సూత్రాలు, ధర్మశాస్త్రాలు అని సీత కు తెలుసు. లోకం నుంచి తన రాముడి ని రక్షించడానికి, అతని కన్నీరు తుడిచి అతనికి బలం ఇవ్వటానికి తాను తప్ప ఆ సమయం లో మరెవ్వరూ సహాయం చేయలేరని సీత కు తెలుసు. తాను అగ్ని పరీక్ష కు సిద్ధపడి రాముడి ని లోకం ముందు ధర్మం తప్పనివాడిగా నిలబెట్టింది సీత.
అగ్నిపరీక్ష తర్వాత అయోధ్య కి తిరిగివచ్చాక సీత కు అహల్య ని చూసి ఆమె తో మాట్లాడాలని బలంగా అనిపించింది. అందుకోసం ఒక సారి మళ్ళీ అరణ్యానికి వెళ్ళి రావాలనుకుంది. ఆమె అరణ్యానికి ఒక సారి వెళ్ళి రావాలని ఒకందుకు కోరుకుంటే , రాముడు ఆమె ను శాశ్వతంగా మళ్ళీ అరణ్యవాసానికి పంపించివేశాడు. నిండు గర్భిణీగా వున్న సీత ను ఏమైనా కావలసినది ఉంటే సందేహించక చెప్పమని వాల్మీకి మహర్షి అడిగినప్పుడు అహల్య ని చూడాలనుకుంటున్నానని చెప్తుంది సీత.
రావణ సంహారం తర్వాత నుంచి గడ్డకట్టుకుపోయిన సీత మనసు అహల్య ని చూడగానే , ఆమె స్నేహ స్పర్శ లో అది కరిగి నీరైపోయింది. సత్యాసత్యాల గురించి ఆనాడు అహల్య చెప్పిన మాటల అర్థం ఈ జరిగిన వాటన్నింటి వల్ల తనకు తెలిసినట్లు సీత వొప్పుకుంది. అంతే కాదు, తాను విచారణకు సిద్ధమయింది కేవలం రాముని కోసమే కానీ, తన కోసం కాదని చెప్తూనే అయినప్పటికీ అది ఎప్పటికీ అలా వెంటాడుతూనే వుంటుందా? అని సీత అడిగినప్పుడు " రాముని కోసం కాక నీ కోసం నువ్వు నిర్ణయాలు తీసుకునేవరకూ ఇది నిన్ను వెంటాడుతూనే వుంటుంది సీతా. నువ్వున్నావు. బాధ అనుభవిస్తునావు. ఎవరి కోసమో అనుభవిస్తున్నానని అనుకుంటున్నావు. ఎవరి కోసమో కర్తవ్యాన్ని పాలించావని అనుకుంటున్నావు. నీ ధైర్యం, నీ మనో నిబ్బరం అన్నీ పూర్తిగా ఇతరులకిచ్చావు. నీ కోసం ఏం మిగుల్చుకున్నావు?" అని అడుగుతుంది అహల్య.
నేనంటే ఎవరిని ? అని సీత అడిగినప్పుడు " నువ్వు శ్రీరాముని భార్యవు మాత్రమే కాదు. అంతకు మించినది, అసలైనదీ నీలో వుంది. అదేమిటో తెలుసుకోవాలని స్త్రీలకెవరూ చెప్పరు. పురుషుల అహం ఆస్తులలో, ప్రతాపాలలో, విద్యలో, కులగోత్రాలలో ఉంటే స్త్రీల అహం పాతివ్రత్యం లో, మాతృత్వం లో ఉంటుంది.ఆ అహంకారాన్ని దాటాలని స్త్రీలకెవరూ చెప్పరు. విశాల ప్రపంచం లో తాము భాగమని వారు గుర్తించరు. ఒక వ్యక్తి కి, ఒక ఇంటికి, ఒక వంశ గౌరవానికి పరిమితమవుతారు. ఆహాన్ని పెంచుకోవడం, ఆ అహం లోనే కాలీ బూడిదై పోవడం స్త్రీల గమ్యమవుతుంది. సీతా, నువ్వేవరో, నీ జీవిత గమ్యమేమిటో తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించు. అది అంత తేలిక కాదు. కానీ ప్రయత్నం ఆపకు. చివరకు తెలుసుకుంటావు. నీకా శక్తి ఉంది. శ్రీరామచంద్రుడిని కాపాడగలిగిన దానివి నిన్ను నువ్వు కాపాడు కోలేవా--ఇదంతా ఎందుకు జరిగిందని విచారించకు.ఇది నీ మంచి కోసమే. నిన్ను నువ్వు తెలుసుకునే క్రమం లో భాగం గానే జరిగింది.ఆనందం గా ఉండు. ఈ ప్రకృతి ని, సకల జీవ రాశి పరిణామ క్రమాన్ని పరిశీలించు. అందులో నిరంతరం జరిగే మార్పు ని గమనించు. అరణ్యం లో ఆశ్రమాలే కాదు, అనేక జాతుల ప్రజలున్నారు. వాళ్ళ జీవితాలు గమనించు. ఈ మొత్తం ప్రపంచం లో నువ్వున్నావు. ఒక్క రామునికే కాదు. నీకు మాతృత్వం అనుభవమవబోతోంది. దానిని కూడా ఆనందించు. ఏ కోరికలు, ఆశలు పెంచుకోకుండా లేడి పిల్లలను పెంచినల్టు నీ పిల్లలను పెంచు ."
నీ జీవితం, నీ కర్తవ్యం మొత్తం భర్త, పిల్లలు,ఆ కుటుంబం కోసం మాత్రమే కాదు. నీకు నువ్వు మిగలాలి. నీ కోసం నువ్వు నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి. అహల్య అనుభవ పూర్వకంగా చెప్పిన ఈ మాటలు ఆ సీత కే కాదు, ఆధునిక సీత లకు కూడా నిస్సందేహంగా ఉపయోగపడే జ్నాన సంపద.
చెప్పవలసిన దంతా సీతకు చెప్పాక " సీతా! నా విషయం లో సత్యమేమిటో చెప్పమంటావా?" అన్న అహల్య మాటలకు సీత " వద్దక్కా, ఏదైనా ఒకటే. దానికే అర్థం లేదు" అంటుంది. నిజమే , అహల్య చేసింది తప్పో, వొప్పో తెలుసుకోవాలని ఇవాళ ఏ స్త్రీ ఆతృతపడటం లేదు.
అహల్య అందించిన జ్నానాన్ని, తన స్వానుభవ సారాన్ని మేళవించుకున్నాక, లవకుశులను ఆదరించి అక్కున చేర్చుకొని తన కోసం రాముడు చాచిన చేతిని అందుకోకుండా సీత తన గమ్యాన్ని తాను నిర్ణయించుకొని తన తల్లి భూదేవి చెంతకు చేరుకుంటుంది.
"సీత సహాయం లేని రాముడు జీవితం లో మొదటి సారి ఓటమిని రుచి చూశాడు. బయట నుంచి వచ్చే అధికారానికి లొంగని సీత, తన లోపల తన మీద తనకున్న అధికార శక్తిని మొదటి సారి సంపూర్ణంగా అనుభవించింది. "
ఇతిహాస పాత్రలను నేటి సమాజానీకనుగుణంగా ఎలా అర్థం చేసుకోవాలో చెపుతూ ఓల్గా ఒక వరుస క్రమం లో రాసిన కథల సమాహారం " విముక్త". ఈ పుస్తకం లో ఈ మృణ్మయ నాదం కథ తో పాటు, సమాగమం, సైకత కుంభం, విముక్త, బంధితుడు కథలున్నాయి. ఒక్కో కథ మీద ఒక చిన్న పరిచయం ఇలాగే మీ కోసం....